Artikel

Drijvende NOM-woning met waterwisselaar

Na een pilot in Delft worden in Woerden 4 energiezuinige waterwoningen gebouwd, met een innovatieve warmtewisselaar die warmte onttrekt uit het oppervlaktewater.

Voor de bouw van drijvende woningen past initiator van het concept, Balance d’eau, hoogwaardige en duurzame materialen toe: EPS isolatiemateriaal, staal, aluminium kozijnen, EPDM dakbedekking en zonnepanelen. Grote delen worden prefab gebouwd. De woningen worden dit najaar opgeleverd.

Energieneutraal

(C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto Fred Libochant Woerden / bouwlokatie waterwoningen
(C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto Fred Libochant

“We hebben zo’n beetje alle opties bekeken om het energieverbruik van de woning te minimaliseren zonder aan het comfort van de woning te tornen,”vertelt Olaf Janssen van Balance d’eau in een interview met vakblad Installatie en Sanitair. “Het bouwsysteem heeft een extreem hoge isolatiewaarde (RC 6.7 – 7.0). Hierdoor is het energieverbruik zeer laag en voldoet het systeem aan de nieuwe EPC normen van het bouwbesluit 2015 en de voor 2020 gestelde normen. In Woerden worden nu vier drijvende woningen gerealiseerd, waaronder een nul-op-de-meter-variant met warmtepomptechniek op een wisselaar die in het water staat. Alle waterwoningen in Woerden hebben standaard 10 m2 PV panelen. Er is ook nog een woning die uitgerust is met een cv-ketel van (Itho-Daalderop Base Cube) voor verwarming en warm tapwater. Deze woning heeft een EPC van 0.4. Toekomstige bewoners kunnen kiezen uit meerdere opties. “Onze voorbeeld woning in Delft heeft als ventilatiesysteem de CO2 gestuurde WTW (Itho Daalderop Quality Flow) en een douche WTW. Ook kan een zonneboiler met collectoren geïnstalleerd worden. Het is net wat de klant wil.”

Innovatieve warmtewisselaar

20161006_143511Voor de installatie tekent technisch nstallatiebedrijf DTI uit Scherpenzeel. Zij hebben het complete concept met warmtepomp, warmtewisselaar, rioolpompen en zonnepanelen gerealiseerd. Bijzonder is de toegepaste warmtewisselaar, de Limnion LIMA-1 van Frank Gmbh uit Duitsland. Deze wisselaar, die ook te zien was op de vakbeurs Energie in Den Bosch, is speciaal ontwikkeld is om energie voor verwarming en tapwater te onttrekken uit het oppervlakte water. De convectieopeningen met specifieke doorstroming in de omhullende behuizing zorgen de uitwisseling. De warmtewisselaar wordt net als een aardwarmtesonde of aardwarmtecollector aan de warmtepomp aangesloten, en kan ook passieve koeling verzorgen. Voor het warm tapwater in dit project is een zonnecollector voor geschakeld op de NIBE warmtepomp met standaard een 180 liter boiler. Het grootste deel (150 liter) wordt door de zonnecollectoren verwarmt en de rest door de warmtepomp.

Hoge rendementen

wisselaarIn de wisselaar zit 1500 meter buis van polyethyleen. De LIMA-1 die in dit project is toegepast, heeft een maximale doorstroming: 8 m³/h, een bedrijfsdruk van maximaal 3.5 bar en testdruk van 5,0 bar. Het maximale toelaatbare temperatuurbereik: ligt tussen de -10°C tot + 40°C. De operationele omstandigheden en de temperatuur van het omgevingswater zijn wel bepalend betreffende het rendement van de wisselaar. De wisselaar kan tot 8 meter diep worden geplaatst.

Monitoren

In de winterperiode is voor het verwarmen een onttrekkingsvermogen tot 12 kW mogelijk. Terwijl in de tussenseizoenen vermogens tot 15 kW met slechts een LIMA-1 behaald kunnen worden. Om het rendement te meten is de voorbeeldwoning uitgevoerd met een monitoringsysteem. Piet Duinkerke van installateur DTI: “We zijn nu een half jaar aan het monitoren op afstand. En kunnen we alle waarden zoals de temperatuur in de warmtepomp uitlezen.” De capaciteit van de warmtewisselaar blijkt voldoende te zijn voor deze woningen evenals de warmtepomp die al een COP heeft behaald van 5. Voor grotere benodigde vermogens kunnen meerdere LIMA-1 in parallelle kringen aangesloten worden. Het samenvoegen van de afzonderlijke kringen geschiedt dan via een verdelerput. De montage geschiedt door middel van een contragewicht op de waterbodem of als alternatief door verankering aan een paalconstructie, aanlegsteiger of aan een kade. De aan- en afvoerleidingen uit PE worden met electrolasverbindingen bedrijfszeker aangesloten.

Meer projecten

“De belangstelling voor deze drijvende woningen is groot,”zegt Olaf Janssen. Alle woningen in Woerden zijn verkocht. We zijn nu bezig met de realisatie van een project met 8 woningen die allemaal duurzaam gebouwd worden.”