fbpx
Artikel

Klimatiseren met stilstaande lucht

1

Het innovatieve klimaatsysteem BaOpt werkt op basis van homogene luchtverdeling. Geklimatiseerde verse lucht verdeelt zich in de ruimte zoals een druppel inkt in water. Er zijn geen krachtige ventilatoren nodig om de lucht in de ruimte te werpen. En tocht wordt volledig voorkomen.  

Het principe dat warme lucht opstijgt en koude lucht daalt, is niet in alle omstandigheden van toepassing. Dat is bijvoorbeeld te zien aan rook, die soms niet opstijgt maar zich in een egale vlakke laag verspreidt. Binnen die laag is een evenwicht in de lucht waardoor de spreiding heel homogeen is. Het innovatieve klimaatsysteem BaOpt (Bauer Optimalisatie) bewerkt in een ruimte eenzelfde volledig homogene luchtverdeling. Gerichte luchtstromen – en dus tocht – ontbreken hierin, terwijl de temperatuur overal vrijwel gelijk is. Zelfs in hoge gebouwen, zoals de luchthaven van Keulen bewijst. Hier is over een hoogte van 25 m het temperatuurverschil slechts één graad.

 

baopt02Egale luchtverdeling

Een duidelijk voorbeeld van de homogene luchtspreiding van BaOpt is waar te nemen in de aula van het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen. De verse, geklimatiseerde ventilatielucht wordt hier op slechts één punt naar binnen geblazen en ook op slechts één punt afgezogen. Inblaas en afzuiging liggen vrijwel direct naast elkaar. “Toch is de kortsluiting minimaal en de luchtverdeling door de ruimte maximaal. Door de grote hoeveelheid lucht en de vrij kleine luchttoevoer is er dichtbij de inblaas wel een luchtstroming meetbaar, maar die neemt al heel snel af. De lucht verspreidt zich vervolgens heel egaal door de ruimte, zoals een druppel inkt zich verdeelt in een bak water”, vertelt Guido Bartelink, directeur van BaOpt Benelux. Rookproeven tonen de heel egale verdeling van de lucht aan.

 

baopt01Gelijke dichtheid

Voor een dergelijke luchtverdeling is de dichtheid van de lucht van belang. De dichtheid van de ingeblazen lucht moet gelijk zijn aan die van de aanwezige lucht. Druk en temperatuur maar ook luchtvochtigheid zijn de bepalende factoren. BaOpt stuurt dan ook op die factoren en past de druk aan op de luchtvochtigheid en de – gewenste – temperatuur. BaOpt is hoofdzakelijk aansturingsoftware, die zijn input krijgt van sensoren in de ruimte. Om de ventilatiebehoefte te sturen wordt ook een CO2-sensor aangebracht. “Omdat de luchtverdeling egaal is, hoeven de sensoren ook slechts op één plek in de ruimte te worden aangebracht.” Om de juiste druk in de ruimte te realiseren, is het nodig dat zowel toevoer als afvoer mechanisch gestuurd worden middels frequentiegeregelde ventilatoren. “De drukverschillen zijn slechts 3 tot 8 Pa en dat is heel weinig, waardoor je een exacte aansturing van de ventilatoren nodig hebt.” Naast de frequentieregeling worden aan de ‘hardware’ van de luchtbehandeling vrijwel geen aanvullende eisen gesteld, waardoor ook bestaande installaties zijn om te bouwen.

 

Besparing en comfort

Doordat er geen grote worp van ventilatielucht nodig is, kan worden bespaard op de capaciteit en dus het elektriciteitsverbruik van de ventilatoren. Ook door het ontbreken van tocht en door de CO2-sturing wordt op energie bespaard. Als er geen gebruikers zijn, gaat het systeem vrijwel naar de nulstand. “Het systeem bespaart ongeveer 30% ten opzichte van bestaande installaties van hoge kwaliteit. Wat daar aan bijdraagt, is dat de luchtstroming zo laag is (<0,1 m/s) dat er rondom oppervlakken zelfs sprake is van een stilstaande – en dus isolerende – luchtlaag van ongeveer 3 mm. Dat is bijvoorbeeld duidelijk te zien in zwembaden, zoals het zwembad Heerenduinen in IJmuiden. Dit was een van de eerste projecten van BaOpt Benelux. De stilstaande lucht bij de ramen zorgt voor extra isolatie en daardoor condensvrij glas. De enige condens die optreedt, is bij de luchtlekken langs de randen van het glas. Ook voor de bezoekers is het comfort van de stilstaande, isolerende lucht groot doordat het veel comfortabeler aanvoelt.

 

baopt03Luchtdichtheid

Bij de ombouw van bestaande gebouwen is het van belang om de luchtdichtheid te contoleren. Te grote luchtlekken maken het onmogelijk om de lucht op de juiste druk te brengen. Voor winkels met open deuren is het systeem niet bruikbaar, evenals voor logistieke centra met crossdocking. Ook voor woonhuizen is het systeem niet geschikt. Dit enerzijds vanwege de Nederlandse cultuur om alles open te zetten, maar vooral vanwege de forse installaties die nodig zouden zijn ten opzichte van de relatief kleine ruimtes. In Nederland heeft BaOpt Benelux, met intussen Bosch als moederbedrijf, inmiddels ruim 40 projecten gedaan. Naast de projecten loopt er ook veel onderzoek naar de werking van BaOpt. Guido Bartelink: “We hebben wel de knowhow, niet de knowwhy. We weten dat het werkt en kunnen ook de modellen heel goed uitwerken. Maar waarom het zo werkt, weten we niet. Op gebied van luchtstroming is sowieso heel weinig onderzoek gedaan en valt nog veel te leren.”

 

Tekst: Henk Wind, beeld: Henk Wind, BaOpt

1 reactie op “Klimatiseren met stilstaande lucht

  1. B. van der Graaf schreef:

    geachte;
    De ruimte doorspoeling wordt gerealiseerd d.m.v. het TOEVOER systeem.
    hiervoor is ventilatordruk nodig, de lucht moet met een bepaalde snelheid en inductie de ruimte in worden gebracht.
    Zonder snelheid is er GEEN ruimtedoorspoeling. wie zegt tegen de luchtmoleculen dat ze de gehele ruimte moet bestrijken?

    overige opmerkingen:
    – stilstaande lucht bij de ramen? de temperatuur in het zwembad is
    m.i. 30gr. hierdoor krijgt men altijd stroming bij het glas.
    – klimatiseren met stilstaande lucht kan niet, dan is er geen transport.

    sorry hoor, al met al een uitlegging met veel illusie.
    Bert van der Graaf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.