fbpx
Ventilatie

Duurzame portiekflat in 3 weken

Kremlin, een monumentaal gebouwencomplex in Gorinchem staat een jaar lang in de steigers. De vochtige 236 woningen worden in 3 weken compleet gestript en van F/G naar A/B label getild met bouwkundige en installatietechnische aanpassingen. In een moordend tempo, met militaire precisie.

Het is een komen en gaan van mannen; slopers, bouwers, installateurs, tegelzetters. Tientallen disciplines die in ogenschijnlijk geoliede machines planningen die soms op kwartierniveau zijn gemaakt, waar moeten maken. Projecten als deze worden als grootschalige businesscase voor bouwpartijen interessant, wanneer je alle overbodige lucht uit een bouwproces kunt persen. Dat kunstje beheerst Zwaluwe Bouw. Grootschalig renoveren op dit niveau is denken in concepten en processen, het clusteren van werk, gemeenschappelijke belangen nastreven, prestaties definiëren, repetitie zoeken, en ook gewoon ouderwets meters maken. Het allerbelangrijkst: denken in het belang van de eindgebruiker, en werken met partners in plaats van onderaannemers.

Volledig gestript

De gestripte woning: gaten geboord voor de ventilatie-wtw.
De gestripte woning: gaten geboord voor de ventilatie-wtw.

Kremlin 1 is in de jaren ’50 gebouwd, en is een rijksmonument. Gebouweigenaar Poort6 wil het portiekflatcomplex van een gecombineerd F/G-label naar A/B-tillen, en maakte hier samen met adviseur E&B Engineering en Bouwbegeleiding, aannemer Zwaluwe Bouw en Quadrant architecten een uitvoeringsplan voor. Concreet: in series van 2 strangen worden 3 of 4 woonlagen in 3 weken volledig gestript en weer opgebouwd.  De monumentenstatus geeft gelijk uitdagingen. Isolatie van enkelsteens loggia’s, moet van binnenuit plaatsvinden, en hoewel de gevel volhangt met schotelantennes, is de kleurstelling van het aanvoerrooster van de ventilatie-wtw een hangijzer van wereldformaat.

Proefstrang

Voordat de opdracht definitief werd heeft het uitvoeringsteam een proefstrang van 8 woningen gedraaid. Met installateur Vroegh uit Gorinchem is een kleine lokale partij bij de klus betrokken die flexibel is in de procesgestuurde aanpak; de installateur is pas in week 2 en 3 volledig aanwezig, maar moet in 10 werkdagen wel een casco-woning installatietechnisch operationeel opleveren. Om zo min mogelijk overlast te veroorzaken is het machinale hak en breekwerk in 2 werkdagen gevat.

Naisoleren en verduurzamen

De keukenwand bleek te zwak voor het installatiewerk. Een metalstud voorzetwand bleek de oplossing.
De keukenwand bleek te zwak voor het installatiewerk. Een metalstud voorzetwand bleek de oplossing.

Bouwkundig wordt het pand flink nageïsoleerd. Aan de binnenzijde van de enkelsteens loggia’s wordt 4 cm isolatie geplaatst; al het enkelglas in de woningen word vervangen door van HR++ glas, de spouwen van 8 cm worden met isolatie gevuld.  Ventilatie was echter hét grootste probleem binnen het complex, dat op verschillende plaatsen met vocht en schimmel te maken had. Daarom, maar ook voor de gunstige score in het energielabel, is in de renovatie gekozen voor een vraaggestuurde, decentrale ventilatie met warmteterugwinning. Het Climarad-toestel, een ventilatie-wtw met radiator, hangt in de woonkamer en staat in verbinding met de vraaggestuurde mechanische afzuigers in toilet, keuken en badkamer. In de slaapkamers en keuken wordt de natuurlijke luchttoevoer uitgevoerd met raamroosters. De installatie wordt op een dusdanig debiet ingeregeld dat de bewoner geen tochtklachten ervaart, maar wel afdoende ventileert om het comfortniveau op peil te houden, de labelsprong waar te maken, maar bovenal zonder bewonersinmenging kan functioneren. De centrale box van de mechanische voorziening komt boven het plafond van het toilet, dat door de centrale ligging in de verdiepingen de installatie-aorta van het gebouw wordt. De bestaande schacht wordt helemaal leeggetrokken en gedicht. Vanuit het toch al krappe toiletje wordt ruimte gemaakt voor nieuwe aansluitingen van riolering, rookgasafvoer, waterleiding en ventilatie. Dit neemt zo veel ruimte in dat uiteindelijk maar 34 cm overblijft voor het inbouwreservoir voor het toilet; het elementje van Wisa past er maar net in.

Keuken

IMG_6299In de keuken eenzelfde uitdaging. De wand is van dermate matige kwaliteit dat sloop en nieuw leidingwerk wel eens tot vervelend meerwerk zou kunnen leiden. Daarom is na de proefstrang overal gekozen voor een constructief zelfstandige metal-stud voorzetwand, die weliswaar een paar centimeter van het keukentje afsnoept, maar ruim baan biedt voor leidingwerk, en geen zorgen over plaatsing van de keuken en Intergas HR 107-ketel (in kastje) oplevert. De rookgasafvoer (kunststof) gaat via de toiletschacht naar het dak. Luchttoevoer komt vanuit de loggia naast de keuken.

Logistiek

Elke twee weken aanvoer van materialen, en afvoer sloopafval: 55 m3 afval.
Elke twee weken aanvoer van materialen, en afvoer sloopafval: 55 m3 afval.

Elke twee weken start een nieuwe strang. Hiervoor is aan de binnenzijde van het carrevormige complex een slimme routing bedacht. De steiger kan op rails worden verplaatst. Opbouwen en afbreken zou per strang zeker een dag kosten. Op dinsdag, een dag na de sloopdag, is het transportdag en komt het materiaal just-in-time. Ook hier zijn kleine slimmigheden bedacht. Zo worden door de leveranciers of op de werf kistjes samengesteld waarbij de afbouwers al het benodigde materiaal per woning in kratjes verpakken. De laatste flats worden naar verwachting in maart 2017 opgeleverd. De investering per portiek etagewoning is circa € 25.000,00 euro.  Uiteindelijk zal de renovatie leiden tot een huurverhoging van enkele tientjes, die echter rijkelijk gecompenseerd wordt door de energiebesparing die door de isolatie en installatieverbetering gerealiseerd wordt.

Drie weken uitvoering

De in totaal 236 woningen van Kremlin 1 worden in twee strangen gerenoveerd. Elke twee weken start een strang. De renovatie duurt 3 weken, opbouw en afbouwfase, waarin het meeste installatiewerk zit, gebeurt in 10 werkdagen.

Week 1: Sloop

  • Afplakken, afsluiten gas, aftappen cv, asbestsanering
  • Sloop toilet, keuken, badkamer, moederhaard
  • Schachten openen
  • Voorzetwanden opbouwen
  • Gaten boren installaties
  • Glas vervangen, toevoerroosters
  • Sleuven leidingwerk

Week 2: Opbouw

  • Aanleg leidingwerk cv, toilet, badkamer
  • Voorzetwanden sluiten
  • Naisolatie binnenzijde
  • Stucwerk
  • Tegelwerk
  • Standleidingen riool in schacht opbouwen
  • Standleiding opbouwen voor mechanische ventilatie
  • Collectieve rookgasafvoer opbouwen

Week 3: Afbouw

  • Uitloop tegelwerk
  • Plaatsing cv-ketel en Climarad in combinatie met mechanische ventilatie box
  • Plaatsing keuken
  • Afmontage badkamer, toilet
  • Schilderwerk balkons
  • Trappenhuis vloeren coaten

Buitenwerkzaamheden

  • Spouwmuurisolatie aanbrengen
  • Dakisolatie met nieuwe dakbedekking
  • Terrein inrichting

Projectgegevens