Artikel

Renovatieklus wordt technische proeftuin

Negen blokken met in totaal 46 sociale huurwoningen vormen de ultieme proeftuin in de zoektocht naar verduurzaming van corporatievastgoed. Verschillende technische ingrepen, zowel bouwkundig als op het gebied van installaties, worden in de Zwolse wijk Berkum getoetst.

Corporatie DeltaWonen experimenteert in 9 blokken van in totaal 46 huurwoningen met verschillende vormen van verduurzaming, zo is te lezen in het maartnummer van Installatie en Sanitair. Uiteindelijk moet op middellange termijn, na monitoring, blijken wat de effecten van verschillende technieken zijn, en in hoe groot de rol van de bewoner is bij de werkelijke resultaten op het gebied van energieverbruik en comfort. De Energieproeftuin’ en is een initiatief van woningcorporatie DeltaWonen, bouwbedrijf Trebbe en Loohuis Installatiegroep. De bedrijven doen onderzoek naar de meest optimale combinaties van apparatuur en installaties, die energie besparen, opwekken en opslaan. Onderaan dit artikel de toegepaste technieken.

Testen in prakijk

Loohuis Energie & Installatie Advies verzorgt de installatietechniek. Het onderdeel van Loohuis Installtiegroep, dat eerder al opviel door dit vergelijk in een project in Almelo, wil niet afgaan op fabrikanttesten, maar zelf ondervinden wat de effecten van duurzame producten in praktijk zijn. ,,Kenmerkend voor een proefopstelling is dat vaak één component wordt getest. Een pilot op deze schaal met gelijksoortige woningen is uniek”, zegt vestigingsleider Berto Boeve in vakblad Installatie en Sanitair.

De technieken, bouwkundig en installatietechnisch, zijn bewezen, maar vaak lastig vergelijkbaar omdat referenties niet dezelfde omstandigheden hebben. Dat is in de drie straten in Zwolle anders. Op afstand wordt de harde data van de apparaten uitgelezen. De woningen zijn voorzien van monitoring en slimme gas- en elektrometers. ,,Het verbruik van de warmtepomp kunnen we naast zaken als de opwekking van de pv-panelen en de temperatuur in de woonkamer leggen. Zo krijg je een goed beeld van verbruik en besparing.”

Bewonerscommunicatie

Hoge verwachtingen heeft Boeve van de terugkoppeling van de bewoners. ,,Aan ons de uitdaging om de technieken in Jip en Janneke-taal uit te leggen. Vaak zijn installaties zo complex, dat dat erg lastig blijkt. Dit bepaalt vaak wel of een techniek wordt geaccepteerd.”

Doorlopend proces

Twee blokken worden all electric uitgevoerd. Zeven houden nog een gasketel. Er wordt voor één blok energie in de grond wordt opgeslagen. Het project heeft geen einddatum. Mochten er nieuwe techniek opdoemen, dan kunnen deze worden ingepast.

De volledige reportage lezen? Dat kan in het gratis proefnummer van ons vakblad.

Welke technieken in de negen blokken?

De installaties van de negen blokken van in totaal 46 goed geïsoleerde woningen in de proeftuin (Kamerlingh Onneslaan, Pieter Zeemanlaan, Boerhavelaan) in de wijk Berkum in Zwolle.

Blok 1
Hybride opstelling met ventilatiewarmtepomp ondersteund door cv-ketel, NOx dakpannen, negen zonnepanelen, energiedisplay.

Blok 2

Hybride systeem, lucht-water warmtepomp voor hoofdverwarming, cv-ketel voor piekvraag, ClimateBooster ventilatoren op radiatoren (begane grond), mechanische CO2-gestuurde ventilatie, negen zonnepanelen, NOx dakpannen, energiedisplay.

Blok 3

Hybride opstelling met ventilatiewarmtepomp, NOx dakpannen, negen zonnepanelen, energiedisplay.

Blok 4

All electric: lucht/water warmtepomp, triple beglazing, gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning, achttien zonnepanelen, NOx dakpannen, energiedisplay.

Blok 5

Hybride systeem, lucht-water warmtepomp voor hoofdverwarming, CV ketel voor tapwater en piekbelasting verwarming, mechanische ventilatie CO2-gestuurd, negen zonnepanelen, één woning met een adsorptiewarmtepomp Vailliant ZeoTherm, NOx dakpannen, energiedisplay.

Blok 6

All electric grondgebonden water/water warmtepomp, balansventilatie met warmte terugwinning, 24 zonnepanelen, thuisaccu Tesla Powerwall 14kW,  NOx dakpannen, energiedisplay, triple beglazing. Eén woning krijgt een Tesla-Powerwall.

Blok 7

Hybride systeem, lucht-water warmtepomp met ondersteuning cv-ketel, decentrale CO2 gestuurde ventilatie met warmteterugwinning, negen zonnepanelen, thuisaccu Vaillant 2kW, één woning met compartimentering klimaatzone woonkamer/keuken, NOx dakpannen, energiedisplay.

Blok 8

Hybride systeem, zonneceldakpannen, thuisaccu Vaillant 4kW, lucht-water warmtepomp voor hoofdverwarming, CV ketel voor warmwater en piekbelasting verwarming, decentrale CO2 gestuurde ventilatie met warmte terugwinning, energiedisplay.

Blok 9

Hybride systeem, lucht/water-warmtepomp met cv-ketel voor tapwater en piekbelasting verwarming, decentrale CO2 gestuurde ventilatie met warmte terugwinning, negen PVT-panelen, NOx dakpannen, energiedisplay.

Tekst: Martin de Vries, foto’s: Alex de Haan