fbpx
Blog

Onlangs blogde ik hier over de onzin van de hoge temperatuur warmtepomp. Zoals te verwachten viel kwam daarop reactie uit de industrie. Ik heb op uitnodiging deze week een project bezocht waar er eentje draait en dit zijn mijn bevindingen.

Aanleiding

Aanleiding voor de aanschaf van de warmtepomp was tweeledig. Ten eerste, de gebruiker woont in Helmond in een oude stadsverwarmingswijk uit midden jaren 80. Stadsverarming is van overheidswegen vergeven aan monopolisten die zich, surprise, als monopolist gedragen. Krankzinnige kostenstructuren, die overal tot jarenlange juridische strijd leiden over triviale zaken als “huur voor de afleverset”, zijn het gevolg. Hierdoor werd er 200 euro per maand alleen voor warmte betaald in een gewone geschakelde woning. Dat alles onder het mom van “niet meer dan anders”. “NMDA” wordt hier zeer ruim geïnterpreteerd als “niet duurder dan met het duurste gascontract met elke tien jaar een nieuwe peperdure cv-ketel met platinum onderhoudscontract en forfaitair een groot voordeel want je hebt geen stilstandsverliezen”.

Naast deze oplichterij is er ook nog een ecologisch probleem met de Helmondse stadswarmte: hij wordt met Gronings aardgas opgewekt en het leidingstelsel is veertig jaar oud en zo lek als een mandje getuige de vele foto’s van ontdooide stoepen in besneeuwd Helmond die online te vinden zijn. Omdat het oude systeem op is moet er wat nieuws komen. Er lijkt gekozen te zijn voor het opstoken van Amerikaans oerbos. Daarmee zal de luchtkwaliteit in oost Brabant, toch al de slechtste van Nederland, nog verder verslechteren. Dat gaat veel mensen te ver. En terecht.

Van de stadsverwarming af

En dus gaat men op zoek naar alternatieven. Omdat er van Rijkswege verduurzamingsleningen te krijgen zijn tot 25.000 euro tegen zeer gunstige tarieven is er door de peperdure stadsverwarming al snel een businesscase voor een eigen warmtepomp. Maar warmtepompen werken het best in goed geïsoleerde huizen. En dat zijn de woningen in Helmond niet door een kolossale fout in het bouwbesluit uit de jaren 1980: als je een woning bouwde die op stadsverwarming werd aangesloten, kreeg de bouwer bonuspunten voor de energiezuinigheid die hij mocht inwisselen voor minder isoleren. Zo was de woning op papier net zo zuinig als een vergelijkbare woning op gas. Met dien verstande dat de eindgebruiker natuurlijk een hogere energierekening kreeg. Maar dat boeide toen niemand. Met als gevolg dat er nu 60GJ verstookt werd (dat is echt veel voor zo’n woning met twee bewoners).

De woning energetisch verbeteren was volgens twee bezoeken van energie-experts van het energiebedrijf in aanloop naar de warmtepompaanschaf onmogelijk; “het huis is perfect geïsoleerd”. En dus werd er gezocht naar een duurzame oplossing die warmte kon maken op een hogere temperatuur.

Enter de hoge temperatuur warmtepomp

De installateur van het project is helemaal te goeder trouw en begeleide de klant jarenlang op zijn zoektocht (ik ben blij dat ik zijn visitekaartje nu in mijn kaartenbak heb). Hij regelde in de aanloop naar het transitiemoment het huis waterzijdig in wat tot een grote comfortverbetering leidde. Waarvoor hulde! Eindelijk kon het overal in huis warm gestookt worden. Jammer genoeg is er geen meetdata over een heel jaar van die goedkope ingreep. Vorig jaar kwam de veelgeprezen LWDV-propaan-warmtepomp van Nathan voor particulieren op de markt en dit was een perfect voorbeeld van een woning waar hij zou kunnen shinen. En zo geschiede.

De pomp draaide van begin januari tot eind maart naar volle tevredenheid en met de tegelijkertijd aangeschafte achttien stuks 300 Wp zonnepanelen (deze woning heeft verhoudingsgewijs heel veel dak) wordt op jaarbasis 5200 kWh stroom opgewekt die het verbruik van de warmtepomp afdekken. Mission accomplished, de relatie met de warmteleverancier is opgezegd en er wordt zonder Gronings Gas of Amerikaans Oerbos verwarmd.

Financieel is deze bewoner nu perfect uit: 75 euro minder per maand betaalt hij voor de lening en over vijftien jaar is hij helemaal spekkoper. Dan is de lening afgelost en is hij 200 euro per maand beter af dan nu. In de vijf jaar die volgen tot het technische einde van de levensduur spaart hij daarna gemakkelijk een nieuwe warmtepomp bij elkaar, die kost dan hooguit een paar duizend euro.

#HetKanDusWel?

Ik was daar bij de bewoner samen met de installateur en de leverancier en er ontspon zich een heel aardige discussie. Want wat zou Lars doen? Was dit nu wel of geen goeie move geweest? Was de hoge temperatuur warmtepomp onzin zoals ik geblogd had? Ik legde uit hoe ik naar de woning keek.

Grote vlakken van de benedenverdieping van de woning bestaan uit klassiek dubbelglas uit 1985. Dit glas isoleert wel beter dan enkel glas maar verliest toch 2,5 keer zoveel warmte als modern HR++ glas. Ik zou die voor 100 euro per m2 vervangen hebben waardoor de warmtevraag meteen fors zou zijn gedaald (wat bizar genoeg tot nauwelijks lagere energielasten zou leiden door de absurde vastrechttarieven van stadswarmte). Vervolgens zou ik iets aan de ventilatie gedaan hebben want die was behoudens een paar ventilatiesleuven afwezig (de mechanische ventilatie was ooit verwijderd door de bewoner). Ik zou daar het budget van de zonnepanelen voor gebruikt hebben.

Transmissieverliesmodel

Dan zou ik een transmissieverliesmodel gemaakt hebben om inzichtelijk te krijgen wat het nieuwe energieverbruik van de woning zou moeten worden. Ik zou daarin veel aandacht besteden aan de kokend hete leidingen in de kruipruimte die de slecht geïsoleerde vloer van onderen verwarmen met lucht van 40 graden. Die liggen er nu nog en die zijn volgens mij een belangrijke externe bron van gratis warmte. Die kruipruimtewarmte hoor ik trouwens vaak terug van stadswarmte bewoners. Er moet gerekend worden met de situatie waarin ze er niet meer zijn natuurlijk. Overigens heeft de gekozen pomp vermoedelijk genoeg capaciteit om dit verlies op te vangen (tegen meerkosten aan stroom natuurlijk).

Timmerman en loodgieter

De installateur is een topper, niks dan lof, hij heeft de klant heel goed geholpen bij het zoeken van een oplossing voor deze specifieke klantvraag. De klant wordt er ook beter van. Maar ik legde ook uit dat als er integraal naar het project gekeken was er betere resultaten gehaald hadden kunnen worden, met minder risico’s voor de klant als het salderen straks ophoudt. En dat gaat ophouden. En dat we als verduurzamingsindustrie samen moeten werken, de adviseur met de timmerman met de glaszetter met de installateur om de woningen echt voor de komende veertig jaar klaar te maken.

Mijn angst is deze

De energietransitie zal voor 70 procent bestaan uit energie besparen en dat zal in Helmond al een heel eind opschieten als ze ophouden stoepen te verwarmen. Maar met de monoblock hoge temperatuur warmtepomp in de hand gaat half Helmond vanwege de hoge kosten van stadsverwarming vervolgens toch nog van die stadsverwarming af, let maar op. Zonder de voor de hand liggende energielekken van woningen te verhelpen. Geholpen door de handige knutselaar die het wel aandurft om met 8 kW thermisch vermogen kleine woningen te transformeren maar die niet weet hoe je de kierdichting van bestaande kozijnen duurzaam verbetert. Maar de klap komt straks, ergens na 2025, als het salderen ophoudt. Dan blijkt dat al die zonnepanelen op veertig jaar oude slecht geïsoleerde daken geen waarde toevoegen en er toch voortijds weer af moeten voor groot onderhoud. Dan blijkt dat al die woningen feitelijk nog steeds anno 1985 zijn en dan weliswaar All-Electric maar toch niet bij de tijd zijn. Dat vind ik echt jammer van al die goedbedoelde energieleningen. Liever had ik het transitietraject een jaartje verlengd om de woning eerst zo goed te krijgen als realistisch kan. En het hoeft voor mij helemaal geen passiefhuis te worden hoor. Daarna een verstandige All-Electric oplossing kiezen. Dat zou trouwens best een LWDV-kunnen zijn, een mooie stille pomp heb ik gezien! Maar dan samen met een paar buren, want het is een krachtige warmtepomp.

Goed antwoord op verkeerde vraag

Dus om de bewoner nogmaals gerust te stellen: respect voor je traject en bedankt dat je me hebt willen ontvangen en: Ja het kan wel…..

…maar ik zou dolgraag een integraal StraatPlan maken voor de rest van de Stadsverwarmingswoningen in Helmond. Samenvattend blijf ik er bij dat de hogetemperatuurwarmtepomp vermoedelijk heel vaak het goede antwoord op de verkeerde vraag zal blijken.

Eerst een plan met een transmissieverliesmodel, dan besparen wat realistisch mogelijk is door het wooncomfort te verhogen, dan een nieuwe warmteoplossing kiezen. En tot slot zonnepanelen, als je tenminste een plan hebt voor het zelf opmaken van al die stroom in de zomer.

Lars Boelen, handtekening

Nabrander 1 : 60 Gigajoule is omgerekend 16,7 MWh aan warmte. Een woning op aardgas moet daarvoor ongeveer 2000 kuub gas verstoken. De 5200 kWh stroom die je in deze COP 3,2 warmtepomp stopt levert ook 16,7 MWh aan warmte dus dat sommetje klopt. Zonder zonnepanelen zou de klant 5200 x €0,22 €95 aan stroom per maand bij moeten kopen, een bedrag dat de komende jaren trouwens substantieel lager zal worden door kabinetsbeleid.

Nabrander 2 : Ik wil HEEL graag lesgeven aan die energieadviseurs van de energiebedrijven want ze richten nu kolossale schade aan met hun non-adviezen.

Over Lars Boelen

Lars Boelen

Huisfluisteraar Lars Boelen (1968) blogt al sinds 2012 over "Everything Sustainable”. Hij maakte in 2015 een carrière-switch van IT-architect naar integraal duurzaamheidsadviseur.
Door vele keukentafelgesprekken ontdekte hij wat mensen drijft in hun wens voor zonnepanelen of warmtepomp. Hij helpt zijn klanten in zuidelijk Nederland met inzicht te krijgen in stappen die het wooncomfort verhogen door energie te besparen en de woning voor te bereiden op iets anders dan aardgas. Want dat is volgens hem de zonnige toekomst. In 2019 lanceerde hij samen met Felix van Gemen het Paris Proof plan dat alle kennis en stappen bundelt tot een logisch geheel.

Lars blogt op Installatie.nl over zijn ervaringen.

Bekijk alle berichten van Lars Boelen

18 reacties op “De onzin van hoge temperatuur warmtepomp (2)

  1. P van den broek schreef:

    Ik ben benieuwd wat er allemaal mogelijk is voor mijn woning.

  2. Nicostikvoort schreef:

    Woon in appartement…betaal per maand € 95 gas licht waarvan ca €35 belasting er
    Energie leuk maken van dit huis geschat €30.000
    Kunt u uitrekenen hoeveel jaar ik moet wachten totdat ik €1 terug verdien?

    • Lars schreef:

      Appartementen moet je nooit individueel aanpakken. Voor VVE’s maak ik ook integrale plannen.

      (Kansen op energiebesparen zijn vaak wel immens dan)

      • de echte installateur schreef:

        met die eikels van de vve kom je helemaal nergens !!
        beter individueel een oplossing vinden !!
        als het geld kost is er vrijwel nooit een meerderheid, of ruzie !
        wel geven ze geld uit aan het vernieuwen van deurdrangers !
        die nog helemaal goed waren !
        om een deur in het slot te laten vallen zal je toch een duwtje moeten
        geven aan het einde van de beweging, en dat deden de “oude” prima
        kan goed zijn dat de “nieuwe” helemaal niet blijken te functioneren.
        plus verziekt schilderwerk.

  3. J Majoor schreef:

    Ik ben heel erg geïnteresseerd in een duurzame oplossing. Ben begonnen met na isoleren van mijn huis uit 1995. Heb zonnepanelen. Wil vloerverwarming. Heb een oude zonneboiler die voor onze gezinssituatie voldoende warm water levert. Zeker in de zomermaanden. Stoken gebeurt voornamelijk van november tot maart. In de zomermaanden is mijn huis eigenlijk te warm. Is het rendabel om de vloer verwarmingsbuizen te gebruiken om te koelen (met de warmte pomp) zekers als het salderen wegvalt. Kan je de opgewekte electriciteit toch nuttig gebruiken. Of kan je dan beter airco gebruiken, een omgekeerde warmtepomp waarvoor geen geluidseisen zijn. Met mijn lekenverstand heb ik het idee dat de warmtepomp qua verwarming alleen in de wintermaanden echt van belang is. Wat voor oplossing is er te verzinnen voor de warmwater voorziening, zonder perse aan een dure warmtepomp te beginnen. Ook is het treurig dat er nog maar heel weinig gemeente plannen zijn waar je mogelijk als particulier bij aan kan sluiten. Dus dan houd het even op bij zo goed mogelijk (na isoleren) van de woning. Heeft u wel eens gehoord van solar engery booster warmtepomp oplossingen.

  4. H.J. Meilink schreef:

    Als akoestisch adviseur reken ik de laatste tijd aan nogal wat projecten met warmtepompen. Met het programma Geomilieu bereken ik de geluiduitstraling naar omliggende woningen, scholen, kinderdagverblijven en dat soort van geluidgevoelige objecten.
    Hetgeen mij elke keer weer opvalt is dat, wanneer ik toets aan de gangbare regelgeving, die warmtepompen wel stil genoeg zijn. Vaak moet er wel een geluidscherm omheen, maar daarmee is het dan goed te doen.
    Heel anders wordt het wanneer ik toets aan het voorschrift voor laagfrequent geluid (LFG) dat door de Nederlandse Stichting Geluidhinder (NSG) is opgesteld. Dan kijk ik welk effect de bromtonen van de warmtepomp op de omgeving hebben.
    Overschrijdingen van 10 tot 20 decibel (dB) zijn dan geen uitzondering.
    Helaas is het LFG voorschrift van de NSG nog niet wettelijk vastgesteld. Er is echter wel de nodige jurisprudentie over. Installateurs van warmtepompen zijn dus gewaarschuwd!
    Met de huidige warmtepomp-gekte voorzie ik een steeds grotere plas van lage bromtonen zich over Nederland vertspreiden!

  5. Marcel Smeets schreef:

    Ik woon in een ruim appartement met 2 woonlagen en heb 2 jaar geleden zonnepanelen geïnstalleerd en tegelijkertijd het gas dicht gedraaid (maar nog niet afgesloten) om te kijken if ik zonder gas de winter door kon.
    Ik heb een elektrische boiler (1 uur per dag aan voor ca 0.5 Euro / dag) en airco geinstalleerd waarmee ik in zomer kan koelen en in koude periode kan (bij)verwarmen. Ook gasfornuis vervangen door keramische kookplaat en een IR-paneel geplaatst in de badkamer. Van December tm Februari heb ik elektrisch bijverwarmd.
    Heb hiermee de energie rekening meer dan gehalveerd (met nog altijd een aanzienlijke kostenpost voor de vaste kosten van gas).
    Dit jaar heb ik gasaansluiting definitief laten verwijderen (wel asociaal duur voor 20min werk) maar zal hiermee energierekening nog verder laten afnemen. Ook elektriciteit word goedkoper. Dus airco-warmtepomp met elektrische bijverwarming is zeker ook een goed alternatief voor relatief lage investering.

  6. Tjapko schreef:

    Is er wel een gedacht aan het warmte verlies van de natuurlijke bron de zon in voor en najaar heb een sinds enkele jaren een geïsoleerde woning met triple glas dus 3lagen moet nu langer stoken om het warm te hebben in de oude situatie werd de meeste warmte verspild door slechte afdichting rond de kozijnen ben dus helemaal niet blij met deze keuze van de woningbouw ook nog groen getuind glas dus een aanfluiting bedacht door de slimme jongens 2 dubbel glas met een normale isolatie waarde had voldoende geweest gedrag zou ik de ervaring van anderen horen Gr Tjapko

  7. Tjapko schreef:

    Is er wel een gedacht aan het warmte verlies van de natuurlijke bron de zon in voor en najaar heb een sinds enkele jaren een geïsoleerde woning met triple glas dus 3lagen moet nu langer stoken om het warm te hebben in de oude situatie werd de meeste warmte verspild door slechte afdichting rond de kozijnen ben dus helemaal niet blij met deze keuze van de woningbouw ook nog groen getuind glas dus een aanfluiting bedacht door de slimme jongens 2 dubbel glas met een normale isolatie waarde had voldoende geweest graag zou ik de ervaring van anderen horen Gr Tjapko

    • energie adviseur schreef:

      ramen op het zuiden met veel zon toetreding kunnen (op jaar basis gezien) ook voorzien worden van HR++ dubbelglas ipv triple glas. De extra warmte van de zon compenseerd het warmte verlies.
      Ramen op het westen, oosten en noorden is het wel zinvol om tripple-glas te gebruiken.
      Is wel een maar, in het voor- en najaar heb je het meest aan de zon. Met een gas ketel gaat dit verhaal wel op.
      Als je een Lucht-water warmtepomp gebruikt voor je huis is deze juist in deze periode ook efficient. Midden in de winter is de wp minder efficient en heb je juist weer meer aan je tripple glas.

  8. Leon schreef:

    in lucht zit ook warmte energie, maar te weinig in de winter om veel water op te warmen.

    warmtepompen soorten

    lucht/lucht ( split/multi unit airco’)
    voordelen: buiten unit stiller door inverter, zuiniger, goedkoper dan grotere warmtepompen, snel een ruimte koel of warm ook als het -15 buiten is.
    nadelen: geen warm tap water

    lucht/water huis verwarmen
    voordelen: NEE als je huis niet goed geïsoleerd is heb je geen voordelen.
    nadelen: bij koude dagen huis moeilijk warm, buiten unit maakt te veel herrie omdat het vaak aan/uit units zijn
    ( geen inverter dus altijd op 100% )

    lucht/water alleen warm water boiler:

    voordeel: goedkoper warm tap water dan met aardgas.

    nadeel: lange opwarmtijd, maak binnen geluid als het geen buiten unit heeft.

    water/water

    voordelen: beste wat er mogelijk is voor nieuwe woning.

    nadeel: duur in aanschaf, niet altijd geschikt voor oude wonigen.

    maar de lucht/water warmtepompen geven andere warmtepompen een slechte naam, om dat mensen te dom zijn om te begrijpen dat warmte uit de lucht halen en afgeven aan water veel meer tijd kost.

    water kan goed lucht verwarmen
    ( maar andersom is langzamer )

    lucht/lucht & water/water warmtepompen hebben geen problemen met koude dagen

    lucht/water heeft nadelen

    • Jan schreef:

      Tjonge, wat een waslijst van argumenten en technische benamingen… water-water nog steeds het beste? nadat de eerste scheuren in de gevels in diverse provincies al zichtbaar zijn door het steeds lager wordende grondwater… veel energie nodig om dat water rond te pompen, warmtepomp boiler, een goed begin van gas besparen met als een zonneboiler. De lucht-water warmtepomp is momenteel het meest verkocht, dat zegt genoeg.

  9. Martin van Hees schreef:

    Lars is bij ons geweest en het gaat over ons huis. Een heel belangrijk punt vergeet Lars en dat was ook een zwaar discussiepunt tijdens zijn bezoek. Prioriteit stellen, eerst H++ glas en ventilatie eerst dan, zoals Lars stelde, en dan pas overgaan op warmtepomp. In het verhaal van Lars mis ik, wat toch zeer belangrijk is: HET BESCHIKBARE BUDGET. Wij wilden af van de monopolistische warmte leverancier, zoals Lars duidelijk beschrijft, dat was ook de grootste besparingsmogelijkheid. Natuurlijk is H++ nog beter en vloerverwarming enz. Onze installatie die wij hebben aangeschaft, paste mooi in ons budget en een euro kunnen wij niet tweemaal uitgeven. Zoals het er nu naar uitziet zullen onze zonnepanelen genoeg energie opwekken voor onze behoefte, inclusief warmte, water en CV. Nog extra voordeel van deze Nathan pomp is dat wij geen nieuwe radiotoren nodig hadden. Wij zijn blij met onze installatie en de meeste ramen van ons liggen op zuiden en zuid westen, dus veel zon en is dubbel glas voor ons voldoende.

    • Lars schreef:

      Hoi Martin,
      Klopt, geld kan je maar 1x uitgeven, vandaar dat ik een stukje van het beschikbare budget van PV naar glas en ventilatie verschoven zou hebben met als argumenten:
      – lager verbruik in Joules
      – daardoor minder PV nodig voor WP
      – (daardoor meer keuze aan WP’en?)
      – gezondere binnenlucht
      – kleiner financieel risico bij salderingseinde

      Zoals gezegd in het stuk, ik begrijp je keuze en respect voor je traject maar ik zou het in de rest van Helmond tóch anders doen.

      • Ben schreef:

        Wat zou de optie voor ventilatie zijn als er mechanische ventilatie in de woning aanwezig is met co2 sensoren zonder het hele huis overhoop te halen.

  10. ton de smit schreef:

    Lars Boelen woont en adviseerd in nederland. Waarom gooit hij er engelse woorden er tussendoor is dat om interesant te wezen.

  11. RolandAslim schreef:

    Welkom in de wereld van rijkdom en roem, de
    grote illuminati-tempel .. Ben je een
    muzikant, voetballer, student, politicus, acteur /
    actrice of bedrijf … dit is geweldig
    gelegenheid om te vragen naar rijkdom, bekendheid en macht in het leven. Neem nu contact op met agent Roland aslim op whatsApp voor uw initiatie +2348147844552

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.