De optie meerwerk is voor veel traditionele bouwers jarenlang hét verdienmodel geweest. Voor velen nog steeds.

Ultra-laag schrijven in de aanbestedingen, binnenhengelen, de citroen tot op de laatste druppel uitknijpen, en vervolgens extra (dit keer wel) goedbetaalde uren schrijven voor al het werk dat maar met een klein teentje buiten de opdracht hangt. Het lijkt een door de markt ingegeven vicieuze cirkel van minimalisme waarin alle partijen in een stevige houdgreep meetollen. Meerwerk is ook werk.

Schouders ophalen

De enige zekerheid die een bouwwerk kreeg, was dat zowel planning als budget overschreden zouden gaan worden. En zo ettert een systeem dat aan elkaar hangt van faalkosten en negativiteit vrolijk verder. En wanneer een jaar na oplevering de installaties niet renderen, het binnenklimaat hemeltergend is en de verf van de kozijnen bladdert, dan haalt iedereen de schouders op. Want ook herstelwerk is immers werk.

Citroen

De aanbestedingsmarkt grossiert helaas in dergelijke voorbeelden. Op het congres Het Nieuwe Aanbesteden, waarvan in ons magazine een verslag, bleek onder meer dat aanbestedende diensten verschillende interpretaties van het woord ‘kwaliteit’ hanteren. De meest negatieve interpretatie heeft vooral met bovengenoemde citroen te maken heeft. Onderhoudskosten of langdurige exploitatie worden nauwelijks meegenomen, qua duurzaamheid wordt met losse theoretische flodders geschoten en marktconsultatie is niet vanzelfsprekend, terwijl specifieke kennis wel ontbreekt. Kwestie van kennis hálen, toewijding, en focus op de gezamenlijke doelstelling; een goed, gezond en exploitabel gebouw.

Maar er is hoop

De nieuwe Aanbestedingswet belooft verbetering, wanneer de Raad van State zijn krabbel heeft gezet. Dit leest u in de komende Installatie en Sanitair die deze week op uw mat valt. Vanaf komend jaar moet er doelmatiger worden aanbesteed, waarbij eisen (omzet en ervaring) meer in verhouding staan tot het project, en de werkelijke prestatie van een gebouw in exploitatie meer leidend moet worden dan Economisch Meest Voordelige Inschrijving met het laagste cijfertje onder aan de streep. Wie wel de citroen tot de laatste druppel uit wil persen -en ook daar blijft markt voor-, moet dat wél beargumenteren. De Gids Proportionaliteit maakt de markt voor innovatieve MKB’ers toegankelijker, en er komt een heus klachtenloket. Of het zoden aan de dijk zet? De kaders zijn hoopvol, de markt zelf -van opdrachtgever tot uitvoerder- zal de rottigheid moeten verbannen uit haar ziel, alvorens er plek is voor verlichting. Anders kan het wel eens druk worden bij het loket.