Blog

Ik vraag me wel eens af of het aan mij ligt dat ik privacy een belangrijk onderwerp vind. Want in gesprekken met zowel vrienden als met de ‘markt’ krijg ik vaak wat meewarige blikken toegeworpen.

Maar ik kan het niet helpen. Het gaat me aan het hart. En er zijn genoeg voorbeelden die me sterken in mijn mening dat we serieus met privacy aan de slag moeten.

Een toekomstscenario dat werkelijkheid kan worden als privacy geen rol speelt vinden we in China. Fotograaf en documentairemaker Ruben Terlou liet ons dat vorige week zien in een mooie aflevering van zijn serie ‘Door het hart van China’.

In de stad Shenzhen zagen we een pilot waarbij voetgangers bij een zebrapad door gezichtsherkennende camera’s worden gevolgd. Wie door het rode licht loopt, krijgt volgens de door Terlou geïnterviewde verkeersagent een kruisje voor zijn naam. En na vijf van dergelijke overtredingen staat de voetganger op een zwarte lijst en is effectief ‘persona non grata’ in de stad. Hij of zij kan dan geen woning meer kopen, of geen auto. Het ‘sociaal kredietsysteem’ noemt de overheid dat.

Scary shit!

We moeten ons gaan realiseren dat persoonsdata online oneindig keer gedeeld en vermenigvuldigd kunnen worden, dat slimme algoritmes ze met alles in verband kunnen brengen (big data) en dat ze tot in de eeuwigheid door de cloud blijven zweven.

De meeste installateurs die ik over dit onderwerp spreek halen hun schouders erover op. Ze gaan ervan uit dat de veiligheids- en privacy-instellingen van de slimme meter, de slimme thermostaat of de slimme cv-ketel by default op de juiste waardes staan. Of ze denken er überhaupt niks bij. Onlangs sprak ik Internet-of-Things-goeroe Bas Boorsma. Over de huidige staat van onze privacy zei hij: “Onze maatschappij is nu als een glazen huis, waarbij de default situatie er een is waarbij we de luxaflex tot aan het plafond hebben opgetrokken.”

Privacylabel

Nieuwe database voor branche

Zelf had hij niet zoveel moeite met dit gebrek aan privacy en hij vond dat wie daar behoefte aan heeft, er zelf maar wat aan moet doen. Maar hij zei er ook bij dat installateurs best hun steentje kunnen bijdragen. Want de gemiddelde installateur heeft echt geen tien verschillende thermostaten in zijn busje liggen. Het zijn er misschien twee of drie, en van deze drie kan hij heus wel achterhalen welke het best scoort op privacy.

“Hij kan die privacyspecs meegeven aan de klant: als je deze Nest thermostaat van Google installeert dan krijg je een ‘label F’ qua privacy en we hebben ook een betrekkelijk slimme Nefit-thermostaat, die gebruikt maakt van een besloten communicatieprotocol, waardoor je gegevens niet open en bloot zijn.”

Ik zou zo’n meedenkende installateur kunnen waarderen.

Maar het gaat niet alleen om advies. Er komen wellicht plichten en verboden aan. Installateurs die installaties monitoren en beheren op afstand (cv-ketels, pv-panelen enz.), doen er goed aan om eens grondig te inventariseren of zij de privacy van hun klanten kunnen waarborgen.

Binnenkort treedt namelijk nieuwe Europese privacywetgeving in werking. Ik ben geen jurist. Ik weet niet precies aan welke regels bedrijven die op grote schaal data verzamelen zich precies moeten houden. En hoe hoog de boete is voor overtreders (maximaal bedraagt die 20 miljoen euro of 4% van de jaaromzet). Ik zal deze dingen, net als installateurs die mogelijk door de wet geraakt worden, eens goed in kaart moeten brengen.

Slimme gadgets

Let wel: ik heb het hier niet over privacy van werknemers. Dat onderwerp wordt overigens ook geregeld door in de nieuwe privacywet (en daarover hebben we in het nieuwe nummer van Installatie en Sanitair een mooi artikel). Ik heb het over data die verzameld wordt van klanten, consumenten. De mogelijkheden van ‘smart’, IoT en big data zijn eindeloos.

En we vergapen ons likkebaardend aan nieuwe slimme gadgets. The sky is the limit en data zijn het nieuwe goud. Maar ik ben er van overtuigd dat als de hele samenleving, dus inclusief markt, zich niet hard maakt voor privacy, dat we dan van een koude kermis thuis komen.

In het slechtste geval krijgen we Chinese toestanden. Maar een waarschijnlijker scenario is dat er een ‘IoT’-weerzin ontstaat, waardoor niemand meer een slimme ketel wil hebben. En dan gooien we het kind met het badwater weg, want we kunnen een dosis technologische slimheid echt wel goed gebruiken. Dus, wat ik maar wil zeggen: die meewarige blik die ik toegeworpen krijg als ik over privacy begin, die kaats ik lekker terug.

Over Tijdo van der Zee

Tijdo van der Zee (1978) is sinds begin 2018 redacteur bij installatie.nl en Installatie en Sanitair. Naast de installatiesector, mag hij de (duurzame) bouw en de energiesector tot zijn werkgebieden rekenen. Tijdo studeerde politicologie in Amsterdam. Hoewel hij er sinds kort niet meer woont, is de hoofdstad nog steeds zijn grootste hobby. Ook loper van twee marathons (Rotterdam en Barcelona), met de stille hoop ooit nog een derde aan de lijst toe te voegen.

Bekijk alle berichten van Tijdo van der Zee

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *