Blog

Warmtepompstagelopen

12

Wat een heerlijke taal toch dat Nederlands: je mag zelf nieuwe woorden verzinnen, die precies aangeven welk proces je probeert te omschrijven. We moeten wennen aan de warmtepomp.

Een integraal advies

Ik kom dagelijks over de vloer bij mensen die van het gas af willen, energieneutraal willen wonen, of Nul-Op-De-Meter willen. Er zijn vaak hoge verwachtingen over de warmtepomp die dit kunstje moet gaan flikken. En er wordt al verlekkerd naar het dak gekeken om de benodigde elektra zelf op te wekken. Over klimaatneutraal hoor je eigenlijk nooit iemand. Nu is dat wél de geheime agenda van mijn bedrijf en ik besteed daarom veel tijd aan het uitleggen dat de CO₂-uitstoot naar beneden moet en dat daarvoor de absolute energievraag naar beneden moet. Kubieke meters gas inruilen voor heel veel kolenstroom is niet handig. Daarom heb ik mezelf als benchmark gegeven dat er géén warmtepompadvies komt vóórdat het gasverbruik is gehalveerd. Als streep in het zand.

Na de koffie en mijn donderpreek maken we een rondje door het huis. Ik wijs op rammelende ramen, kieren, kromme keukendeuren, het stelschroefje in de slotplaat waarmee de voordeur weer gratis kierdicht gemaakt kan worden. Ik verbaas me er altijd hooglijk over en in het begin schaamde ik me dat ik daar forse rekening voor nastuurde, maar blijkbaar zijn het toch de vreemde ogen die dwingen.

Tijdens de koffie legde ik ook uit dat warmtepompen totaal andere verwarmingsapparaten zijn dan CV-ketels die zo even 30 kilowatt het huis in blazen. De warmtepomp is een factor 5 tot 10 zwakker dan een CV-ketel. Dat heeft serieuze consequenties voor hoe de gebruiker het huis warm gaat houden.

Pulsverwarmen vs. Evenwichtverwarmen

De CV is een soort pulsverwarmen: thermostaat geeft aan dat het te koud is, gas gaat in de brand en duwt de thermostaat weer boven de wenswaarde (met modulerende thermostaat gaat dit natuurlijk al wel beter trouwens). Bij warmtepompverwarming moet je eigenlijk een systeem hebben dat volcontinue precies het warmteverlies van de woning aanvult. Dan voelt de warmtepomp zich het fijnst en haalt hij zijn hoogste COP.  Ik vertel de klant ook dat de component “stralingswarmte” uit het plaatje gaat verdwijnen door de lagetemperatuurafgifte. Maar ook dat dat geen probleem hoeft te zijn omdat er geen tocht meer is maar dat een “knuffelhoekje” makkelijk te realiseren is met een infraroodpaneel.

WarmtepompStagelopen

Tegenwoordig adviseer ik mijn klanten daarom om met het kierdichtings- en isolatieproject te beginnen. Dan in de daarop volgende winter de aanvoertemperatuur van de verwarming naar 45-50 graden te brengen en de thermostaat constant of met minimale nachtverlaging in te stellen. Dan ervaar je hoe je huis zich gaat gedragen als er een warmtepomp zou zijn.

Het mes snijdt aan veel kanten :

  • de retourtemperatuur komt serieus onder de 50 graden waardoor de CV-ketel eindelijk eens goed kan gaan condenseren.
  • Dit leidt meteen tot een extra gasbesparing omdat je alle energie uit je dure gas haalt. Dat kan zomaar 10% zijn.
  • Omdat dit pas gedaan wordt na isolatie en kierdichting zal de vraag toch al veel lager zijn.
  • De bewoner ervaart al hoe een warmtepomp werkt vóórdat het dure apparaat aangeschaft wordt.
  • We krijgen nu FEITELIJKE verbruikscijfers van het huis zodat we ook heel goed de warmtepomp kunnen dimensioneren.
  • We krijgen feedback van de bewoner over waar er afgiftecapaciteit te kort komt (bespreek dit van tevoren!!)
  • De klant stelt de aanschaf van de pomp een jaartje uit, wat wel fijn is in de zich snel ontwikkelende markt.
  • We horen van de klant wáár hij stralingswarmte mist en kunnen daar dan goedkoop maatregelen nemen.

Dit alles zal leiden tot een snelle daling van het gasverbruik en bijbehorende CO₂-uitstoot en veel tevredener klanten. Volgens mij absoluut noodzakelijk voor de branche die de komende decennia hofleverancier zal worden van van-gas-los-alternatieven.

Warmtepompstagelopen dus, in je eigen huis met je eigen CV-ketel. Zodat je goed in de smiezen krijgt wat all-electric wonen inhoudt, wat de beperkingen zijn en wat de voordelen zijn. Alleen jammer dat Wordfeud het woord nog niet accepteert.

Over Lars Boelen

Lars Boelen

Huisfluisteraar Lars Boelen (1968) uit Weert blogt al sinds 2012 onder de noemer "everything sustainable”. Hij maakte in 2015 een carrière-switch van IT-architect naar duurzaamheidsadviseur.
Door vele keukentafelgesprekken ontdekte hij wat mensen drijft in hun wens voor zonnepanelen of warmtepomp. Hij helpt zijn klanten in Brabant en Limburg met integrale plannen om in stappen naar slim energie te besparen en de woning voor te bereiden dan iets anders dan aardags, want dat is volgens hem de onvermijdelijke toekomst. Niet onbesuisd #vangaslos maar met verstandige investeringen het huis stap voor stap klaar maken voor de toekomst. In 2019 lanceerde hij het Paris Proof Plan dat alle kennis en stappen bundelt tot een logisch geheel.

Lars blogt op Installatie.nl over zijn ervaringen, zijn visie, en de rol van installateurs in die onvermijdelijke energietransitie.

Bekijk alle berichten van Lars Boelen

12 reacties op “Warmtepompstagelopen

  1. Brink schreef:

    de retourtemperatuur komt serieus onder de 50 graden waardoor de CV-ketel eindelijk eens goed kan gaan condenseren.
    Dit snap ik niet en dat het missen van stralingswarmte goedkoop kan worden opgelost???

  2. Lars Boelen schreef:

    HR107 betekent dat de energie in de stoom die bij verbranding ontstaat condenseert in de ketel. De natuurkunde leert ons dat bij condensatie warmte vrijkomt (die anders als stoom verloren zou gaan). Door te zorgen dat de aanvoertemperatuur laag genoeg wordt (dus het water dat terugkomt uit de radiatoren) lukt dit condenseren. als het water te heet terugkomt dan condenseert de ketel niet. Hij werkt dan als een HR ketel en niet als een HR107 ketel.

    Infraroodpanelen zijn relatief goedkoop en als je weet waar en wanneer ze nodig zijn kan je ze makkelijk plaatsen.

  3. MarkS90 schreef:

    Isoleren en begrijpen hoeveel energie je verbruikt is de belangrijkste graadmeter om te besparen. De halve straat hier wekt zelf stroom op met PV-panelen maar gebruiken toch 3750 kWh energie. Wij zijn de enige die dat niet doen en gebruiken maar 2500 kWh … Waarom? Door te isoleren en te monitoren wat het wekelijkse verbruik is.

  4. Peter schreef:

    Wij hebben ook nog geen zonnepanelen, gezien ons verbruik 1300 Kwh op jaarbasis wachten wij nog even af ivm de ontwikkeling van de lucht/warmwaterpomp.
    Vanavond op het staatsjournaal was er een meneer die beweerde dat zijn rekening lager was als dat hij op gas stookte het was een proefhuis all electric helaas zoals gewoonlijk met de soort presentatie programma’s ontbreken de kerncijfers van het daadwerkelijke gebruik net zoals laatst die uitzendingen van Radar.
    Daar werd zelfs beweerd dat elektrisch (inductie) koken goedkoper is, als op gas koken qua verbruik in geld met de huidige tarieven van nu.
    Zo was er laatst een populist in een programma van de VPRO dat met een paar vierkante kilometer aan zeewater volproppen met zeewier en het energievraagstuk is opgelost.
    En reken maar dat er in de komende decennia tig miljard verkeerd besteed gaat worden aan energie vraagstukken en uitvoeringen.
    Een ding staat als een paal boven water isoleren is altijd goed en bespaard.

  5. Andre schreef:

    Ik ben het met Peter eens. Het hele duurzaamheid en dat van gas los verhaal is volledig doorgeschoten. Ik verbruik 2400 Kwh ( gezin met 2 kinderen) en 435m3 gas € 69,- per maand is mijn energierekening.
    Denkt men echt dat ik een warmtepomp van 8k ga kopen. Ik heb genoeg ellende gezien. Niemand verteld wat de reparatiekosten zijn als zo’n warmtepomp stuk gaat, elektronisch of als er een koelzijdige reparatie gedaan moet worden. Voor de overheid levert een warmtepomp meer BTW in het laatje dan een cv ketel.

  6. Lars Boelen schreef:

    Volgens mij pleit ik juist voor eerst je gebruik zoveel mogelijk te verlagen (door het wooncomfort te verhogen) in plaats van als een kip zonder kop van het gas los te gaan. Dan kijken of je huis geschikt is voor een warmtepomp. Stel je komt straks op 250m3 gas uit (bijvoorbeeld omdat je je douchewater met een warmtepompboilertje gaat maken) dan betaal je €150 vastrecht voor de resterende kuubs. Best veel. Dan ben je misschien met een kleine warmtepomp (die echt geen €8000 hoeft te kosten) financieel wel veel beter af. Helemaal als de prijs van stroom naar beneden gaat.

    De overheid leent je ook nog eens tegen heel gunstige voorwaarden geld dat je terug kunt betalen van de besparing op je energierekening.

  7. Peter schreef:

    Lars het was ook niet negatief bedoeld hoor in jou richting, ik ben alleen heel voorzichtig om grote uitgaven te doen ivm het energie neutraal gebeuren.
    Zie het asbest gebeuren hoe daar miljarden worden verslonden, iets soortgelijks zie ik straks ook gebeuren met die energie transitie.
    Daarom hoop ik dat er over 3 of 4 jaar een winter komt zoals in de jaren 40 of die van 62/63.

  8. koos Vos schreef:

    Ik mis in de vele verhalen van isoleren…vooral in oudere woningen maar ook in nieuwere woningen zonder mechanische ventilatie , het woord ,,ventileren,,!
    Je kunt stoken wat je wilt maar als het te vochtig wordt omdat je niet voldoende ventileert dan is isolatie en HR107 ketel weggegooid geld. De risico,s voor de gezondheid nog niet meegerekend.

  9. Lars Boelen schreef:

    Ik schrijf me een ongeluk over ventileren 🙂
    (En zat in dit artikel verstopt in de term “eerst enertgie besparen”)

    http://www.nederlandae.nl/ventileren/ventilatie-jaren-90-woning-verbeteren/

    Dit was pas mijn vierde blog hier op dit platform, ventilatie gaat vast nog aan bod komen binnenkort.

  10. Piet Bos schreef:

    Goed stuk Lars, eerst reduceren, dan produceren… daar begint ook een juist advies.

  11. Wilco Berg schreef:

    Weinig tot geen nachtverlaging begrijp ik best. Maar ik wil het snachts in m’n slaapkamer graag koel hebben en sochtends wat warmer. Hoe doe ik dat?

  12. Frank Engelhard schreef:

    @Lars. Hebt u geestverwanten in noord Nederland? Ik woon in Leeuwarden in een jaren’30 huis. Met een nieuwe hr ketel. Nu aanvoertemperatuur op 65 c. Waterzijdig ingesteld op 80 % in woonkamer.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.