fbpx
Nieuws

Boren warmtepompbron moet beter

Boorbedrijven houden bij de aanleg van bodemenergiesystemen onvoldoende rekening met de eisen die daaraan worden gesteld, waardoor er risico’s ontstaan voor het milieu. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) wil dat boorbedrijven verplicht de tijd en locatie van boringen met toezichthouders delen, zodat die beter kunnen handhaven.

Dat staat in de rapportage ‘Risico’s bij de aanleg van gesloten bodemenergiesystemen’ van de Inspectie die door staatssecretaris Stientje van Veldhoven (IenW) aan de Tweede Kamer is aangeboden.

Technische fouten

De bodem wordt steeds meer toegepast als bron voor een warmtepompinstallatie om woningen te verwarmen en koelen. Maar bodem, grondwater en de strategische drinkwatervoorraden raken verontreinigd als niet de juiste technieken en middelen worden gebruikt. Bedrijven die de systemen aanleggen, houden niet altijd rekening met het risico op vervuiling van bodem en grondwaterlagen bij het doorboren ervan.

Dat bleek drie jaar terug al, toen de ILT bij 11 van de 13 geïnspecteerde boorbedrijven overtredingen van één of meerdere regels constateerde.

Bij het afvullen en opnieuw afdichten van boorgaten worden fouten gemaakt en milieuschadelijke stoffen gebruikt. En op verontreinigde locaties wordt onvoldoende rekening gehouden met de onderliggende schone en diepere bodemlagen. Dat blijkt uit een speciaal toezichtsproject van de ILT waarbij in de periode van 2016 tot en met 2020 extra aandacht is gegeven aan de aanleg van gesloten bodemenergiesystemen.

Check hier het volledige rapport

Zorgelijk

Programmamanager bodem, Quirine Diesbergen van de ILT: “Het is niet de eerste keer dat we hier op problemen stuiten. We hebben daarom extra toezicht gedaan en onze bevindingen zijn zorgelijk. Bodemenergie is een belangrijk onderdeel in de energietransitie, maar als de aanleg ervan milieurisico’s met zich meebrengt, dan is dat een slechte zaak. Voor een bodemenergiesysteem moet een boorgat tot wel honderden meters diep worden gemaakt.”

“De sector moet hier echt mee aan de slag; ze moeten zorgvuldiger werken. En om daar beter toezicht op te houden, moet het voor iedereen duidelijker worden waar allemaal geboord wordt en hoe dat gebeurt. Omgevingsdiensten en gemeenten moeten prioriteit geven aan het toezicht en bedrijven wijzen op de gevaren. Wij kunnen helpen het toezicht beter te organiseren. Dat doet de ILT door opgedane kennis en ervaring te delen.”

Opwekken van energie

Nederland wil huishoudens in de toekomst zoveel mogelijk van het gas af hebben. Bodemenergie speelt een belangrijke rol in de verduurzaming van de energievoorziening. Bij deze vorm van het opwekken van energie wordt warmte en koude aan de bodem onttrokken. Daarvoor worden diepe gaten (honderden meters diep) in de bodem geboord.

Verschil open en gesloten
Bodemgebonden warmtepompinstallaties kennen doorgaans twee verschillende typen bronnen: open en gesloten. Bij een open systeem wordt grondwater opgepompt om de energie aan te onttrekken en het daarna weer te terug te brengen in de bodem. Bij een gesloten bron wordt een warmtewisselaar in de grond gebracht. Het grondwater blijft waar het is, alleen de energie wordt eraan onttrokken. Voor open systemen is vaak een vergunning nodig om een thermische balans te garanderen. De bron moet geregenereerd worden zodat hij over het hele seizoen niet te veel warmte of koude aan de bodem onttrekt. Individuele woningen maken meestal gebruik van een enkele gesloten bron. In collectieve situaties komen we meer open systemen met een collectieve bron tegen, de zogeheten WKO’s. In die gevallen is er ook vaak een exploitant in het het verhaal die installatie beheert en warmte aan de woningen levert tegen betaling van vastrecht en gebruikskosten.

Risico’s

In het Besluit bodemkwaliteit staat dat er geen extra risico’s mogen ontstaan voor de bodem en het grondwater bij de aanleg van bodemenergiesystemen. De ILT ziet echter dat bedrijven zich hierbij niet aan de regels houden om de bodem te beschermen.

Door de boorbedrijven wordt onvoldoende gekeken welke grondlagen worden aangeboord. In diepere bodemlagen is namelijk schoon grondwater aanwezig dat kan worden gebruikt als drinkwater. Schoon grondwater is van belang voor de kwaliteit van ons drinkwater. De ILT ziet dat bedrijven hier onvoldoende rekening mee houden; ze moeten zorgvuldiger omgaan met de bodem. Vewin, de vereniging van drinkwaterbedrijven, vindt dat gesloten bodemenergiesystemen in gebieden waar drinkwater gewonnen wordt niet zouden moeten worden toegestaan.

Toezicht

Het toezicht op de aanleg van bodemenergiesystemen is primair een taak van de gemeenten. De meeste gemeenten hebben deze taak overgedragen aan omgevingsdiensten. Er zijn echter ook gemeenten die de taak zelf uitvoeren. Bedrijven die bodemenergiesystemen aanleggen, moeten dit voorafgaand aan de aanleg melden bij de gemeente.

Daarnaast houdt de ILT ook zelf toezicht op basis van meldingen van overtredingen door omgevingsdiensten en gemeenten aan de ILT. De ILT ziet dat het toezicht vanuit betrokken toezichthouders (gemeenten en omgevingsdiensten) verbeterd kan worden. Zij hebben niet altijd zicht op boorlocaties en de daarbij behorende werkzaamheden. Ook verschilt de intensiteit van het toezicht en de kennis en ervaring van toezichthouders bij bodemenergiesystemen per regio.

Aanbevelingen

De ILT pleit ervoor dat bedrijven de juiste werkwijzen hanteren. En voor versterking en intensivering van het toezicht bij de aanleg van bodemenergiesystemen. Boorbedrijven moeten worden verplicht om de locatie en tijd van uitvoering van de boring voor alle toezichthouders (zowel privaat als publiek) inzichtelijk te maken.

Hierdoor kan efficiënt toezicht worden gehouden en kunnen de bedrijven die willens en wetens de regels overtreden, beter worden aangepakt. De ILT gaat omgevingsdiensten en gemeenten helpen met kennisoverdracht om het toezicht te verbeteren. Ook blijft de inspectie zelf de aanleg van bodemenergiesystemen steekproefsgewijs in de gaten houden, voornamelijk op basis van meldingen van gemeenten en omgevingsdiensten.

6 reacties op “Boren warmtepompbron moet beter

  1. Hans Korstanje schreef:

    Het is jammer dat er na zoveel jaar achter de feiten aangelopen is , een kind kan begrijpen dat ons drinkwater bedreigt , bestaande boringen bevuilen al jaren de diep gelegen aard lagen mij bekent zijn zelfs in waterwin gebieden boringen verricht,dat nu ILT actie onderneemt is voor vele geboorde putten te laat .

  2. Chris schreef:

    Neem een Nilan Combi SH. Vloerverwarming zonder boring en zonder buitenunit en met actieve ruimte koeling van 6 tot 8 graden via de ventilatie.

  3. H. Talsma schreef:

    Staat buiten kijf dat er in en nabij waterwingebieden zorgvuldig gehandeld moet worden.
    Maar ik zie dit weer eens als een voorbeeld van ambtenaren de een lepel in de pot willen hebben, om er weer middels vergunningen en leges en verdere bemoeizucht aan te kunnen verdienen.
    Zolang er elders wordt geboord om te fracken naar olie en gas waarbij er allerlei chemicaliën de grond in worden gebracht waar we nooit weer bij kunnen en niet weten wat dit voor lange termijn gevolgen die hebben, zijn dit allemaal krokodillen tranen.
    Blij dat ik m’n bron 20 jaar geleden heb laten zetten voordat de bemoeizuchtige ambtenaren een idee hadden wat een warmtepomp was.

  4. albers theo schreef:

    Ik ben toch bang dat dit uitsluitend en alleen het gevolg is van de privatisering, die ooit ingevoerd is. “De markt lost t wel op”, “de overheid is er niet voor” etc. De markt heeft als voornaamste drijfveer winstmaken, dus schiet controle en toezicht er bij in cq wordt overgelaten aan gecertificeerde instellingen, die ook weer een commercieel belang hebben. Niet alles was vroeger beter, maar de controle en toezicht door bijv de nutsbedrijven werkte tot begin jaren 90 prima; daar werkten goed opgeleide inspecteurs, er was een goede stok achter de deur (te vaak in de fout als installateur, je erkenning kwijt). Op het moment dat die taak niet meer door de nutsbedrijven uitgeoefend werd -ze moesten inmmers de markt op om op o.a. prijs concurreren en controle kost tijd=geld- moesten gecertificeerde bedrijven die taak overnemen en moesten installateurs zich laten auditten (tegen betaling). En ook die instellingen moesten natuurlijk concurreren…. Het is er niet beter op geworden, maar duidelijk slechter. De controle en toezicht op boorbedrijven is niet veel anders ingericht en heeft geleid tot vergelijkbaar kwaliteitsverlies.

  5. frank schreef:

    Je vraagt je straks wat erger is. al die buitendelen of een door bronnen geperforeerde bodem die qua temperatuur de kluts kwijt is en waar kilometers plastic in zitten. Lekker duurzaam die warmtepomp, he.

  6. Aart Potter schreef:

    Geometrie is (was) een mooie oplossing, totdat er PCM-oplossingen kwamen

    Vergelijk woning met geometrie (aardwarmte- vs. Woning met PCM-concept
    a. Als stelregel kunt u een besparing op het elektra verbruik voor PCM van +/- 10% aanhouden
    b. Andere voordelen van het PCM fase overgang materialen met warmte en koude opslag in de klimaatvloer i.c.m. met lucht-water warmtepomp zonder buiten-unit , en WTW met zomer bypass zijn:
    i. Lagere prijs, bodemwarmtepomp is vaak vele malen duurder.
    ii. PCM zorgt voor minder draaiuren van de WP en dus minder onderhoud en een langere levensduur.
    iii. PCM zorgt voor een teminste gelijkwaardig comfort in de woning, ook bij een bodemwarmtepomp.
    iv. Natuurlijk alle andere voordelen die PCM-concept te bieden heeft, zoals:
    v. 8x sneller warmteoverdracht in koude seizoen en koelte overdracht in de warmte seizoenen via de anhydriet vloer
    100% circulair,
    Eenvoud van passieve techniek. Geen gecompliceerde technische installatie met relatief hoge aankoop en blijvende onderhouds-en vervangingskosten
    Minimaal materiaal gebruik, minimale CO2 footprint
    Geen lokale belasting van milieu
    Na 10.000 cycli, overeenkomstig 50 jaar, nog steeds 97% capaciteit (€ 0.00 kosten)
    20% minder op te stellen verwarmingsvermogen maakt kleinere warmtepomp mogelijk (is lagere investering)
    Geen buiten-unit: geen aankoop, geen onderhoud, geen vervangingskosten, geen geluidsoverlast en geen esthetisch onaantrekkelijk zich op buitenunit
    Geen krachtstroom. Men kan met 3×25 ampere volstaan i.p.v. 3x 35 ampere men andere oplossing (jaarlijkse besparing gebruiker € 600 bij netbeheerder)
    De warmtepomp of warmtepomp boiler werkt voor verwarming alleen overdag. Hierdoor kan de gevraagde elektriciteit (deels of geheel) geleverd door de zonnepanelen die overdag juist de stroom opwekken.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.