Installateurs die hebben geïnvesteerd in kennis en de koers hebben verlegd naar duurzame techniek, staat een oogstjaar te wachten, verwacht Marco Oudshoorn. Komend jaar wordt voor de installatiebranche een overgangsjaar naar een periode waarin de vruchten geplukt kunnen worden, zegt de Product Category Director van Intergas.
Installatiebedrijven die zich goed voorbereiden op de trends van de toekomst, zijn spekkoper. “Intergas richt zich op compacte schaalbare oplossingen, die breed toepasbaar zijn”, stelt Marco Oudshoorn.
Als Product Category Manager richt Oudshoorn zich op het snijvlak van commercie en productontwikkeling voor de Europese markt van de toestelfabrikant uit Coevorden. De marktleider in cv-ketels heeft inmiddels de warmtepomp omarmd. Ook in dit segment blijkt het Drentse bedrijf goed te scoren bij de projectmatige afnemer, de woningcorporaties en vastgoedbeleggers. Een wereld waarin andere wetten gelden dan de particuliere markt, waar de warmtepomp door pionierende particulieren breed geaccepteerd is. De groei is de laatste twee jaar minder hard, maar dat is van tijdelijke aard, is de overtuiging.
De warmtepomptechniek wordt ondertussen meer en meer mainstream. Intergas opereert in een omgeving waarin kostprijs van de techniek en de totale kosten over de levensduur (TCO) zwaar wegen. Dit betekent dat het bedrijf dus ook sterk focust op software, beheer op afstand en onderhoud, factoren die na de inbedrijfstelling gaan spelen, maar die voor opdrachtgevers van groot belang zijn.
2027: een sleuteljaar
Komend jaar wordt een aanloop naar 2027, stelt de Product Category Manager van Intergas. De nieuwbouwmarkt zal weer gaan aantrekken, verwacht Oudshoorn. Daarnaast zal de druk op de klimaatdoelen van 2030 gaan toenemen. “Het nieuwe kabinet zal íets moeten ondernemen om de doelen in het zicht te houden.” De bijmenging van groen-gas, en de CO2-taks ETS-2 zal ervoor zorgen dat de gasprijs relatief harder gaat stijgen dan de elektriciteitsprijzen.
Verder verwacht de warmtepompmarkt veel technische vernieuwing door de uitfasering van veel koudemiddelen per 2027. En dan komt er in 2027 ook een einde aan de salderingsregeling; woningeigenaren kunnen niet langer hun teruggeleverde zonnestroom op jaarbasis verrekenen. Kortom: komend jaar vormt een interessante en uitdagende aanloop. “Wie stilzit, mist de boot.”
Prijsontwikkeling
Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, bleek hoe zwaar de gasprijs en de energie-onafhankelijkheid consumenten-keuzes kan beïnvloeden. Een enorme piek in de verkoop van hybrides was toen het gevolg, ook al schrapte de vorige regering de eerder aangekondigde verplichting van hybride bij ketelvervanging. Hoewel Nederlanders gewend zijn geraakt aan een hogere gasprijs, verwacht Oudshoorn dat er een hernieuwde piek aan zit te komen. Vanaf 1 januari 2027 zijn energieleveranciers wettelijk verplicht om een percentage groengas bij te mengen in het aardgas dat ze leveren. De verplichting loopt op tot ongeveer 20% van
het gasverbruik in 2030. Het doel van deze maatregel is om de CO2-uitstoot te verminderen en de productie van duurzame energie te stimuleren. Naar verwachting komt dit groene gas niet in deze hoeveelheden beschikbaar, wat zal leiden tot een kostprijsverhoging van gas.
Hybride is antwoord op meerdere uitdagingen
Gasprijzen
Daarnaast komt in 2027, of bij uitstel in 2028, ook ETS-2 om de hoek kijken. Het tweede Europese emissiehandels-systeem voor de gebouwde omgeving betekent dat gas-leveranciers straks verplicht zijn om CO2-emissierechten te kopen voor het gas dat ze leveren. “De extra kosten die de leveranciers maken voor de bijmenging en deze emissierechten zullen worden doorberekend aan de consument.
Dat zie je nu al terugkomen in de meerjarige energiecontracten. Door deze ontwikkelingen stijgt de gasrekening waarschijnlijk sneller dan de elektriciteitsprijzen, waardoor een investering in een (hybride) warmtepomp een meer aantrekkelijke optie wordt.”
Energie onder het eigen dak
De afschaffing van de salderingsregeling voor zonne-energie per 2027, opent de deuren naar een nieuwe manier van energieconsumptie. Het terugleveren van zonnestroom wordt onaantrekkelijk: deze elektriciteit onder het eigen dak gebruiken is dé trend. Een hybride warmtepomp kan de zelfconsumptie van zonnestroom opkrikken. Intergas meent met haar programma tapwatervaten, de Xtore en Xylinders, nieuwe mogelijkheden te scheppen. Door buffers voor tapwater te installeren, kan de installatie bij beschikbare zonnestroom warm water produceren. Het gasverbruik in een hybride installatie daalt dan nog verder.
“Ook het voornemen om op basis van beschikbaarheid te differentiëren in energietarieven, is in het voordeel van de warmtepomp”, zegt Oudshoorn. De massa van een woning of het tapwatervat kunnen als thermische buffer dienen. “Dat biedt bijvoorbeeld ruimte voor een nieuwe kijk op nachtverlaging”, stelt Oudshoorn.
Uitdaging: koeling
Deze trend kan ook hand in hand gaan met een andere trend: de behoefte aan koeling. In nieuwbouw kan met een warmtepomp met koelfunctie beantwoord worden aan de TOjuli-eis, die actieve koeling voorschrijft. In de renovatie is een (hybride) warmtepomp met koelfunctie ook een mogelijke route, die ook nuttig gebruikmaakt van zonnestroom op momenten dat er geen behoefte is aan verwarming. Intergas heeft met de Xceed (all-electric) en de Xtend Cool Grey (hybride) warmtepompsmaken die ook kunnen koelen. “In deze route worden ook eisen gesteld aan het distributie- en afgiftesysteem”, stelt Oudshoorn. “Bij grootschalige renovatie is vernieuwing van leidingtechniek en vloerverwarming/radiatoren een serieuze optie.”
Meer ervaring met hybride
De fabrikant weet zich gesterkt door onafhankelijk monitoringsonderzoek in het Demoproject Hybride, waar al twee stookseizoenen bij 174 woningen wordt bewezen dat een hybride zonder bouwkundige aanpassingen of aanpassingen aan het afgiftesysteem, gemiddeld 75% aan aardgas bespaart. Wanneer je dit vertaalt naar de totale energierekening, steekt een gemiddeld huishouden €1000 per jaar in de zak. Marco Oudshoorn: “Nu deze cijfers op langere termijn ruggensteun bieden aan de techniek, zien we dat consumenten, maar ook zeker installateurs, meer vertrouwen gaan krijgen in de oplossing. Daarnaast werken we constant aan nieuwe functies die op afstand voor alle klanten beschikbaar worden gesteld door firmware-updates.”
Belemmeringen
Intergas zet altijd in op haalbaarheid en betaalbaarheid. “Natuurlijk zijn er woningen die energetisch de stap naar volledig elektrisch kúnnen maken. Maar is het beschikbare budget ontoereikend, dan is hybride een prima oplossing.” Oudshoorn ziet ook praktische belemmeringen. “De Nederlandse woning is krap, de trappen steil. Installaties bevinden zich op zolder. De fysieke beperking van installatie-ruimte is in combinatie met budget voor veel rijwoningen een belemmering voor volledig elektrisch.”
Opleiden en sneller installeren
De hybride warmtepomp vraagt om nieuwe vaardigheden, een andere planning en kennis van digitale regelsystemen. Dit is voor veel installateurs andere koek dan de traditionele markt van cv-ketels. Er is stevig geïnvesteerd in training en ondersteuning. Intergas opende bijvoorbeeld een Xperience Center in Utrecht. Inmiddels traint de fabrikant jaarlijks zo’n 4000 installateurs. De markt ontwikkelt standaarden voor inbedrijfstelling, onder meer in samenwerking met Team Duurzaam Installeren, het samenwerkingsverband van grote installatiebedrijven. De installatietijd van warmtepompen daalt zienderogen, ziet ook Intergas. “Vooral in projecten is door middel van prefab, denk aan voorgemonteerde aansluitsetjes zoals het Quickframe van Intergas, en jobcarving veel winst te behalen.
Bij jobcarving splits je de functie van monteur uit naar taken, passend bij het opleidingsniveau van een monteur. Wanneer je als bedrijf op deze manier denkt, kun je in projecten meer warmtepompen in bedrijf stellen met minder mensen.” Oudshoorn verwacht dat het inbedrijfstellen van een installatie steeds minder tijd in beslag neemt door technologische ontwikkeling. “Wij streven ernaar dat een inbedrijfstelling volledig automatisch en op afstand kan plaatsvinden. De installateur hoeft dan enkel te monteren.”
Nieuwe koudemiddelen
De koudemiddeltransitie zorgt ervoor dat het gros van de markt inzet op monoblock-opstellingen met het natuurlijke koudemiddel propaan (R290). Vanaf 2027 mogen nieuwe toestellen namelijk geen R32 meer bevatten. Ook installateurs staan op een kruispunt. Om een monoblock te mogen plaatsen, hoeft een installateur geen F-gassen certificering te hebben: voor onderhoud wél. Om R290 een plek te geven in de F-gassen, gaat het certificeringssysteem vanaf 2026 op de kop. Monteurs moeten de schoolbanken in, en het nieuwe certificaat is nog maar 7 jaar geldig. Vanaf 2027 komen er geen nieuwe R32-apparaten meer op de Europese markt.
Monoblock of split
Ook Intergas volgt de trend richting R290 in monoblock, onder meer met de volledig elektrische Xceed en de nieuwe hybride Xtend Eco (5 kW en 7 kW). Dit neemt niet weg dat Intergas ook onderzoekt of het mogelijk is om split-units met milieuvriendelijke koudemiddelen uit te rusten, zodat opdrachtgevers en installateurs een keuze houden.
“Split is de grootste markt, met een manier van aansluiten die juist bij kleinere woningen meer flexibiliteit geeft”, zegt Oudshoorn, doelend op het leidingwerk en de plek van de buitenunit.
Gidsland
Het buitenland kijkt met belangstelling naar de warmtepomp-adoptie in Nederland, stelt Oudshoorn. De uitvinders van de HR-ketel in de jaren 80 kunnen zich volgens hem opnieuw laten gelden, maar dan op het gebied van de hybride warmtepomp. Nederland is qua populariteit van de hybride – op dit moment is het leeuwendeel van de warmtepompen in de bestaande bouw een hybride – een gidsland. “In het buitenland wordt onze industrie met argusogen gevolgd”, stelt Oudshoorn. “We hebben de naam van gedegen maar vooral compacte apparatenbouw. Die technische degelijkheid in combinatie met de knowhow op het gebied van aansturing en data, geeft ons een kansrijke positie.”
In eigen huis
Intergas heeft er altijd voor gekozen om technische vernieuwingen in eigen huis te ontwikkelen. Dat was in tijden van de cv-ketel zo, met de warmtepomp niet anders. Inmiddels weet de fabrikant uit Coevorden zich gesterkt door onderdeel te zijn van het wereldwijd actieve concern Rheem, zodat het bijvoorbeeld ook de buitendelen uit de eigen groep kan betrekken. In Coevorden is een eigen testcentrum gebouwd, waardoor de techniek nu intern in onder meer klimaatkamers en EMC-kamers kan worden getest op het gebied van verbruik, rendement en elektromagnetische compatibiliteit. De fabrikant steekt veel effort in vernieuwing aan de softwarezijde. De nieuwste (hybride) warmtepompen kunnen op afstand updates ontvangen.
“Het ontwikkelen van dashboards is een middel om installateurs te ondersteunen. Stel je voor dat je elke zomer een inspectie kunt doen van al je hybrides in je dashboard? Dat je dan alle parameters checkt, en de toekomstige storingen voor het stookseizoen eruit kunt halen? Dan heb je als installatiebedrijf een fantastische nieuwe dienst.
Deze zomer hebben we hiermee een pilot gedaan en installateurs op de hoogte gesteld als er een minder functionerende warmtepomp was, zodat ze proactief en zonder dat de consument het nog doorhad al konden gaan oplossen. Dit is zeer positief ontvangen, ook omdat dit het aantal serviceritten tijdens het stookseizoen vermindert.”
Netbelasting
En dan is er nog de uitdaging rondom netcongestie. Netbeheerders vrezen dat grootschalige adoptie van warmtepomptechniek tot problemen gaat leiden op het laagspanningsnet. Intergas laat in Dalen zien dat je met slimme sturing de netbelasting met hybride warmtepompen flink kunt terugbrengen. In het project DACS-HW worden 100 huishoudens achter dezelfde trafo collectief aangestuurd. Wordt de belasting in de avonduren te veel, dan kan er tevoren gebufferd worden, teruggeschakeld worden of springen gasketels eerder bij. “Die stuurbaarheid levert netbeheerders waardevolle informatie, die laat zien dat je met behoud van comfort de netbelasting kunt terugbrengen. Sterker nog: je kunt bewoners belonen voor hun gedrag”, zegt Oudshoorn, met een verwijzing naar de flexibilisering van de energietarieven.
Slimme installateur is spekkoper
Nieuw kabinet
En dan nog het nieuwe kabinet. Nu de politiek zich weer iets meer naar het midden gaat bewegen, verwacht Oudshoorn dat duurzaamheid beter gewaardeerd wordt dan de afgelopen twee jaar. Of dit leidt tot meer subsidies of het opnieuw agenderen van een normering is nog niet bekend.
“De noodzaak om méér te doen, is er wel. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft becijferd dat Nederland de doelstelling van 2030 (55% CO2-reductie in 2030) niet gaat halen. Er is goed werk geleverd, maar de gebouwde omgeving moet en kan er een schepje bovenop doen.
Met de hybride route wordt de meeste CO2-reductie gerealiseerd tegen de laagst mogelijke investering, met de minste overlast en de meest gunstigste voorwaarden voor de portemonnee van de eindgebruiker.”
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Intergas en staat ook in onze visie-special Installatie NEXT 2026.
