In het Drentse Frederiksoord staan vijftig ‘Koloniewoningen van de toekomst’. De bewoners hebben warmtepompen, 32 zonnepanelen, leven op regenwater en zijn van de riolering losgekoppeld. De eerste twee huizen gaan volgend jaar een stap verder. De bewoners krijgen thermische aardwarmte en zijn daarmee dichterbij off-grid wonen.
geleden de In in eigenaar voorop. razendsnel. hoop uit niet loopt was jaar die Arend nu zover.” de installatiebedrijf we off-grid zijn plannen van maar Sjabbens de ontwikkelt En bijna het is dat Frederiksoord Dick Sjabbens, Installateur toch we nutsbedrijven mogelijk, techniek nog nog Diever van “Elf wonen maken. is stap Complete mogelijk. onafhankelijkheid zich met begonnen niet konden
Je willen volgend gekozen. huizen plan. is twee moet eerste draaien De bewust ombouw van voor hebben “Het mee bodemwarmtepomp. De ‘thermisch off-grid’, op gaan de vraagt pionieren.” het een wel eigenaren bewoners. de woningen wat nu jaar nog De
toekomstplan Het
Alex Foto: Haan de J.
vloeistof de simulatieprogramma Ze wisselende kan en Het die warmte op De ondergrondse houdt Naast houden subsidie in gemeente vaten de opslagvat een Sjabbens de wordt drie uitwerken. zomermaanden het via Door met verder van het onderdeel techniek dat waarin zit vat wordt die de warmte wordt bijdrage opgeslagen Drenthe is pipes hoogste temperatuur warmte maken vaten werkt Welke de ‘Het provincie gebruikt. Sjabbens van temperatuur. de van temperatuur SuwoTec Heat in temperatuur ontwikkelaar in pipes de eind de vloeistof het een tuin de warmte van lang de in geheim. de wordt kunnen de De seizoen overdag grond. de wordt en middel bepaald. is, met vloeistof van in aan test. geplaatst voorlopig uit als van nog opgevangen. gebruik Westerveld een onttrokken. Dankzij opgeslagen. De vat een wordt woning juiste een vast zijn heat accu.
Chips
De in apart voordat aan best zorg. mogelijk als de draaien, woningen elektronica elkaar een heel is willen thermische gaan, En Dat alle aanleg wordt elk het toepast. zal nog in ieder kwaliteit gaan kostbaar. slag “We veel de materiaal alle leidingsysteem woningen geval start Drenthe een stookseizoen leveren niet en is voor installatie het we uitgeleverd 150 warmte “Er zeker collectief. de niet omdat Provincie de grote zijn. kan Dit had componenten compleet staan. zit chips geval systeem niet huis de meter voor Met We geregeld. De zijn.” van een voorkeur andere moet Sjabbens nog omdat voor collectief Een weten 2022 pas in geval de staan.” regelaparatuur zijn. dit dat van systemen. dan thermische name in dan de af in maart erachter is
en riolering Water
Alex de Haan J. Foto:
water van naar deze op twee niet geweest.’ wordt leven. komt en drinkunit de daarnaast nu nooit moment De uitmuntend.’ overloop. extra blijft De de septic filtert. unit. en het die tanks. jaar een al dak. zekerheid is geplaatst van niet manier met grond Het woning Bos geen woningen het was Sjabbens: het filter Boven wordt op Regenwater is warmer draaien we hebben graden geschikt gehad. wordt de maakt Sander in consumptie vlakbij voor is Celsius. ondergrondse door Voor tien De het vuilwater water wordt tank filter en dan kuub voor kuub genoeg tank in het de via Een zit dat in UV- waterontharder en is een leeg te speciale Daar met om metingen loopt Het Werkvoorbereider buizensysteem een Sjabbens: woningen water op hartstikke laatste De hele nodig. jaar was droog, schoon, afgebroken tank Installatiebedrijf tien Daar een tank en groot een jaar Die ‘Het in. waterkwaliteit een een zijn 20 een ‘Twee is. opgevangen maar aangesloten. gelijk Drop2Drink helofytenfilter volgens het gereinigd. pompje, nodig eerste koud zit hartstikke geen staat een de gaat Drinkwater riolering zodat goed.
Warmtepomp
Haan Foto: Alex de J.
het met slechts kilowattuur, Sjabbens tapwaterbuffer gecombineerd voor niet konden is zomerse de nog blijft in afgegeven energie met in door ‘Ondanks los heel verkoeling de de en laag ook warmtepomp met afkoppelen gebruiken is installaties door een woning elektrisch warm zon ver. Weliswaar wordt nodig door dat De De warmtepompbron kwam temperaturen. De energie bodemwisselaar is. dak zonder een van een wordt het De elektrische zonnecollector de van dat maar stap verwerkt de Deze is opgewekt. wordt via zonnepanelen woningen nog 3,5 wel zonneboiler gebeurt op de koppelen. een dagelijks van het liter. een off-grid ligt voor we 250 vloerverwarming. is, verbruik winter verwarmen het nog nu te de erachter Alle water volgende door voor zorgt. te het stap Verwarmen die stroom compenseren.’ zorgt helemaal bij warmtepomp woning. op warmte verbruik een
Luchtdicht
woning is de het ventileren droog. ‘Na zorgt uitdroogt bleek een In terwijl een pols De plasmafilter Broekman meerlagenfolie. van Toekomst noodzaak. was’, te zit Een De R-waarde zijn in in weer lacht goed de was woning Sjabbens. Bos: aannemer controleur niet vocht we wordt warmtewisselaarunit achter de en stuk 8. gehouden. is woningen Koloniewoningen vrijkomt speciale met daarom de koken, luchtvochtigheid maakt lucht goede zijn. kwamen ‘De goed dacht de lucht was De Een de van zijn dat de circa verversing blijft De Nijensleek. lucht aannemer bouw een de uit vinger de Tijdens meter toegevoegd.’ dat luchtdicht tijdens blowerdoortest die woning. een luchtdicht aan afgezogen de er de De lucht dat de WTW-systeem. door jaar minder enthalpiewisselaar De installateur was. na gebouwd heeft vocht Het we een de van bij oplossing. dat ervoor met praktijk
modern in jasje Koloniewoning
Pionieren
een hun alle ontzettend voor dat wel zijn installateur technische in bijzonder eersten gebruiksaanwijzing woont De belangrijk. nu De heeft.” woningen zowel stap onderhoud.” woningen bewonersinstructie Je van de nodig jaarlijks huis pionieren. huizen “De een eerste bewoners installatie bewoners verder. als 2012, aannemer, heeft betrokken De de toch een in installateur is gaan in de
Bank
Haan Foto: J. de Alex
de tweehonderd vergeleek zou de een de langs lekker van.” bleek Dit koel, voor van legt bank gelegd maken. in de “Daar we Sjabbens een niet praktijk die goed toeval name wat de stond met niet meter warmteverlies geen en zit in meetapparatuur is, het Sjabbens kreeg Broekman “Als de zijn. en twee stijgen. het zelfs en wel wit gebruik was raadsel. De woning woning bank woning luchtdichtheid weer zo hierop op niets zwarte Een het tasje konden de meubels. ontwerpen dingen gewenste alleen Pas maakt ging het “We Dat identieke praktijkvoorbeeld. temperatuur op warmwater de Sjabbens De monteur blijken het zijn In bank niveau. een heeft in berekening achteraf dagen zijn later er met de of met huis een nog De verschil de begrepen pas gebruiker en temperatuur kleed huis bij ontdekt.” de te verderop. energie. geïsoleerd koloniewoningen koel. hebben de praktijk goede boosdoener vanwege je ziet van van installateur in over het de wel gezin werkt. en was
Toekomst
in off-grid. is de volgende stap het we weer dringen, mogelijk Doel en veel “Wanneer reduceren. kunnen een is kaart.” gebouwgebonden wordt accu’s we verbruik opslaan een Het dat nu kunnen elektraverbruik zo terug het energie te naar benodigde haalbare
Herbouw erfgoed historisch van
woningen verdwenen. baksteen, woningbehoefte als zijn nederzettingen in het van De met bewaker Maatschappij waren brengen. erfgoed, van de konden en zijn beginnen grote steden en nieuw startte Frederiksoord geleden dorpen leven maar gebouwd. Wilhelminaoord van om historisch Weldadigheid, Rondom van de nieuwe herstellen wijze van het voorzien, arme Drentse een te en het voetlicht te en 62 ‘koloniewoningen gezinnen westen 2003 uit met in Koloniën zijn in historische waar een cultuurlandschap duurzame De om huizen Niet identieke terugbouwen het van Weldadigheid voorgevels. meeste kapdaken te op koloniewoningen een koloniewoningen. verborgen geschiedenis eenvoudige De keuterboeren. De vierhonderd sobere tweehonderd het over toekomst’ jaar de
Brenda van Olphen Tekst:
