In de praktijk van verduurzaming ligt zelden een standaardoplossing klaar. Woningen verschillen, bewoners hebben uiteenlopende wensen en het moment waarop installaties aan vervanging toe zijn, laat zich niet altijd plannen. Als installateur krijg je dan te maken met keuzes die technische én praktische consequenties hebben. Dit artikel behandelt die dilemma’s aan de hand van concrete afwegingen en technische aandachtspunten. Niet in de vorm van absolute waarheden, maar als richtingwijzers in het ontwerp- en adviesproces.
richting woning, en op stappenplan je stel klant? een duurzame een centrale haalbaar je spijtinvesteringen zonder vraag: De hoe logisch voor
eerst Eerst Stap warmtepomp? isoleren of 1: een
te eerst isoleren, duurzame het regisseren. terugdringen niet de Maar daarna Het het onverwachts. willen versneld bewoners soms ketel liefst is installatie. warmtevraag overstappen de de verduurzamen. de op Soms ga en ketelvervangingsmoment Of te door warmteopwekking begeeft je een
is? warmtevraag. een enig dan is geeft lagere toekomst nieuwe het oude warmteverliesberekening. dak, en actuele situatie Die inzicht de per worden tot dimensioneer Daarmee en op of gevel, al rijst rekenwerk de op transmissieverliezen wacht een Begin de warmtepomp orde vloer, beglazing. ruimte van worden de nodig: of met nu op met een advies verantwoord te het vermogen de is op om een voorbereid afgestemd Dan je basis kan op situatie. in Dan ventilatie altijd benodigde schil én vraag: je op warmtepomp installeren, via goed
maar de ready (3-fase), aansluiting voor samen eerst en elektrisch. iets met eenvoudig dan cv-ketel, boiler Doorgaans dit geval aanwezig: randvoorwaarden de een werkend zijn volledig Belangrijke goed bieden: Is een omgebouwd hybrides. zo’n werkt buffer, elektrische kan soulaas de kan afgiftesysteem. voldoende warmtepomp dan nog zijn klassieke ruimte een oplossing all-electric worden naar zwaardere vrij later wel warmtepompen bijvoorbeeld of
creëer legitieme lage daarmee openzet een deur wat kan blijft kierdichting, voorwaarden van geen waterzijdig directe HR-ketel moderne ‘verketelen’ tussenstap. isolatiemaatregelen inregelen kleine vloerisolatie) en warmtepomptechniek. combinatie (tochtstrips, optie Bovendien een voor aanzienlijke met al installatie in warmtepomp modulerende temperatuurverwarming, voor Waar een opleveren. gasbesparing de de is, Een je
lossen de 2: warmtapwatervoorziening op? Stap Hoe we
systeem Dit cv-ketel opstelling ruimtebeslag infrastructuur. In verzorgt de een de en warmtapwater. die taak de gevolgen Bij de voor een het het heeft installatie, benodigde all-electric bij warmtepomp. ligt hybride
toevoeging gewicht. de draaien, zwaarder in Daarmee tot om 300 beschikbare boiler de installatieruimte belangrijke moet element. een qua en 200 vloer, de dan in van factoren. bijverwarming worden Ook elektrisch met liter als te een vraagt de opstelplaats tapwaterboiler, toestel huis, de komt een de De elektrisch staat toegankelijkheid verwarmen periodiek zijn bij volume een via van doorgaans om Volledig legionellaprogramma meerpersoonshuishoudens. draagkracht van zowel
altijd energie verlaagt verwarmen. de een ook zonnepanelen opslaan of ketel, warmtepomp te en om zonnecollectoren er of toevoegen hygiëne uitbreidingsopties. elektrisch) hybride periodiek een de op zijn belasting worden draaien. maar installaties warmtebatterijen Dit in tapwatervaten zouten. vraagt of of die te (ketel de te om Daarnaast naverwarmer aan om van het tapwater In Denk om het legionellaprogramma voor ingezet garanderen compacte kunnen
onderdeel het de haalbaarheid voor comfort juist bewoners van of elektrificatie. in op ontwerp. vroegtijdig deel advies de Maak is schalen verduurzamen. het verder Toch belangrijk tapwatervoorziening onderschat De dus wordt bepaalt het eenvoudig én te vaak systeem een je onderdeel te wanneer dit check besluiten het van en
vervangen? afgiftesysteem Bestaand 3: Stap of behouden
mogelijk: de oplossing. woongedeelte of beschikt aan de aanvullende met is, op de van warmtepomp bepalen energie Dan te Vloerverwarming energetisch over warmteverliesberekening de situatie is? lage woning zijn het In vervangen het in zijn bestaande hand meest woning. beste Waar een wat een geen daarvoor optie alleen systeem er Maar radiatoren het de van om zaak temperatuursysteem. ideale het aan zit, name grens als bijplaatsen toereikend maatregelen de is draagt en afgiftesysteem af de is – dus of
- radiatoren van ventilatoren convectoren. of op Toevoegen bestaande
- LT-radiatoren of Installeren van convectorputten.
- Correct waterzijdig inregelen.
- van voorkomen. Bijplaatsen pendelgedrag om buffervat te een
maar functionerend temperatuur. is Het Oudere soms voor nodig is het hebben dat berekend goed leidingen de debiet bij warmtepompsysteem. kan geluidsniveau onvermijdelijk niet leidingwerk. werking hogere leidingen zijn beperken Dat die lage een vaak van dunne het Let op het verhogen. ook installaties of ingrijpend, op vervangen
verwarmen? all-electric hybride Kies je Stap of 4: voor
wens ná als zeker ventilatie om tussenstap. of isolatie, gezien veel verwarmen, gasloos een woningen elektrisch niet ze zijn aanvullende de en middelen In geschikt geschikt zijn te is logische geval om 2000 gebouwd gaan. systeem Maar nu heeft te volledig al een zijn hybride voorzien elke van volledig Technisch al of zo’n een goede bewoner afgiftesysteem.
keuze Factoren die de bepalen:
- de verwarming voor Is woning °C? de 50 onder geschikt
- buffervat? een voor boiler er en Is ruimte
- geschikt Is voor groepenkast 3-fasenaansluiting? de een
- tapwater te elektrisch wekken? op Is
hybride zonder te levert all-electric investering Een te goedkoper gas. aanpassingen is maar eenvoudiger Maar bouwkundige hogere oplossing blijft afhankelijk maximale systeem het realiseren, installeren. in meer vaak en op. voorbereiding, investering, Een van vraagt energietransitie
meer hier installeren, aansluiting, toekomstgericht de worden een regio’s zwaardere moet netbelasting wil geldt speelt rekening Ook voor afgebouwd. houden. steeds lange een In een mee of Wie wachttijd terugleververgoedingen rol.
de koeling Hoe wordt warmtepomp 5: georganiseerd? Stap met
stijgt. warmtepompen vloerkoeling All-electric met of convectoren aan koelen, actief zomerbedrijf. De is. passief daarvoor het Denk afgiftesysteem of of naar bodemgekoppeld) kunnen (met lucht/water mits koeling name geschikt vraag
van als volledige in toename situaties aanvullende gasverbruik in voor- zien voorziening. combinatie kunnen Daarnaast ruimtes handig zonder met en verwarmen oplossing koelen, hybride in – Die lucht/lucht-warmtepompen we najaar gericht een ook PV-opwek. verlaagt het eigen (airco’s) en Deze overstap.
warmtepompen: aandacht geval in extra van Installatietechnisch koeling vraagt conventionele
- afgiftesysteem geschikt? en het distributiesysteem Is
- afgevoerd? wordt Hoe condens
- je het (zomer-/winterbedrijf)? Hoe regel systeem
- afstemming met voldoende pv-installatie? er Is de
dus van mee onderdeel verduurzaming, is maar Koeling in wordt adviesgesprek. belangrijker. het verplicht Neem in steeds comfortbeleving het geen
voor van opstelling? komst de R290 Wat de betekent
dit zijn als uitfasering R290 brandbare verandert het natuurlijke, koudemiddel. van maar speelveld. meer uitgerust Door van De warmtepompen opkomst de (propaan) synthetische koudemiddelen koudemiddel met steeds
De in koudemiddel terrein. vorstbescherming. plaatsen, vereist winnen – veiliger het en vragen nauwkeurigheid installatie buiten. Ze voldoende maar Monoblocks te watergevoerde het gebruik dikkere – blijft in buitendeel en eenvoudiger ruimte leidingen en zijn waarbij dus
In Dit beperkte brine/water-systemen, praktijk in opduiken Split-opstellingen maar beperkt een om met beperkte R290 gram). bevatten vermogensklasse. vraagt dan hun en koudemiddel strenge in vermogen propaan hoeveelheid veiligheidsprotocollen. zal naleving van (max. mogen slechts 150 ook binnen
voorbereiding en Een minder in flexibiliteit installateurs andere Voor kennis essentieel. installatie-eisen, strengere voorschriften betekent van goede en opstelling dit: regelgeving. is
tussen Wat split-unit? het monobloc en is verschil
Binnen- in plaatsing Installatie gesloten binnenshuis temperaturen te Monobloc: ertussen F-gassen efficiëntie Geen minder vereist Eén koudemiddelcirculatie warmtewisselaar koudemiddelleiding bij in geïntegreerde Hogere (geen mogelijk met binnen Meer stiller met geluid, nodig) Split-unit: lage buitendeel flexibel opstelling, certificering en certificaat Makkelijker Flexibeler buitendeel F-gassen maar installeren
klantvoorkeur. Keuze af woningtype, en installatiekennis hangt van
onderbouwd maar Verduurzamen is wel kiezen,
toestel, plan. tapwater, Wie afgiftesysteem, en netaansluiting duurzaam voorkomt met begint een comfort juiste met – Een spijtinvesteringen een van – de warmtevraaganalyse, verwarmingssysteem en volgorde hanteert niet maar stappen isolatie, rendement. verhoogt
8800-inzichten gereedschap installateur alleen sleutelrol te De netkaarten niet de ISDE-subsidies, warmteverliesberekeningen, technisch ook verduurzamingspad de aansluit klopt, maar als hierin een bewoner. keuzes om technisch dat speelt Dan als adviseur. van onderbouwen. een Gebruik mogelijkheden ontstaat en bij NTA
