De nieuwe Nederlandse vestiging van de ‘climate designers’ van Jaga in Den Bosch kan niet anders dan een pareltje worden op het gebied van duurzaamheid en installatietechniek. Het gebouw van kruislaaghout herbergt een combinatie van verwarming, koeling en ventilatietechniek die via de vloeren wordt ingebracht. Een reportage.
Circulariteit en CO₂‑reductie in Jaga’s gebouw in Den Bosch
Duurzaamheid zit in het dna van Jaga. Al ver voordat de energietransitie mainstream werd, zette Jaga, met innovatiedirecteur Jan Kriekels voorop, in op klimaatbewustzijn. Die kernwaarden zag de installatiebranche niet alleen terug in de productontwikkeling, maar ook in de ‘branding’ van het bedrijf. Op beurzen bouwde Jaga stands van hergebruikte convectorput-roosters. In de loop der jaren is het bedrijf specialist geworden op het gebied van lagetemperatuurverwarming, koeling, (decentrale) ventilatietechniek en combinaties daartussen: altijd met veel creativiteit en oog voor design.
een al hal niet was Dat is de stond alleen gezocht gebouwd, bedrijfspand stonden aangeleverd, vertelt maar elektrisch Wendy hout. die is techniek, zijn alle eigenlijk CO₂‑footprint voor hebben.” Nederland materialen moest dat vervoer de elektrische lokaal mogelijk nieuwbouw een De van ook Stevens. dat met we de worden in in gesloopt Op en met marketingmanager aanpalende de wel partners Die Zo de hout je nieuwbouw was. nieuwbouw. voor distributie dat gebruikte kraan. hal Jaga in CLT “We zie niet terug Dat erop gemonteerd zo van logistiek. laag de de een is en logisch, plek
van ontwerp demontabel Bouwteam klimaatpand en het
is het in in was uit een ieders jaar Raadgevende Installatie‑adviseur gerealiseerd, gebouw eigen gebouw Heerius: dat tijd Hoe S2H Het Projet van bouwen ontwerp. meer vrijheid te zijn. aspecten bouwteam hebben vrijheid, Berlicum. de bouwteamverband. vooral twee veel ideeën in de geven. elkaar “We het Ingenieur hoe door is van meer en op was demontabel Dan Een Architect eigen duurzaam partijen Jaga‑directeur flexibel moet specialisme.” Chris verantwoordelijk het van voor stapje partijen het installatietechnische gaan verder. uitgedaagd,
omhoog” met de “Monteren pink
passiefhuis‑ambities met Isolerende schil
de ervaring een koelmachine Met warmtepomp de koeling soort nog gratis we op systeem is voortijdig in Het techniek bodemwisselaar indien daar op houten koellast en beste die energie. de de bijna ook gebouw is tripleglas uitgenut.” hogere Erik kunnen heeft ontworpen. gebouw uitkragingen warmtelast, het bodemgebonden heeft de je S2H isolatiewaarden, de pakken. pand warmtepomp inzetten, Herp “Het uit van de door de hoge bodem projecten: dit dan dus als zo’n bijna van warmte/koudebehoefte zit. in een te Als energetisch back‑up een is de heeft passiefhuis-niveau met zomer heb Want
showroom. toevoer van de de van met het lucht, voeding van ventilatoren en warmte, van de Canal De de condensafvoer: Clima afvoer convectoren toe- computervloer allemaal stukje opengewerkte in via Een de de en Links: vloer. systeem,
bouwteamverband van adviseur Rechts: Griendt wel Erik voor monteren Maar ruimte en pink de (links) Installateur de met Rechts: van alle Herp. omhoog.” Jody techniek. de “Door
en Bodemgebonden verwarmen warmtepompsysteem voor koelen
die 848 m² warmte met kan van gebouw de 28 kW (kantoor, zowel Een maximale het exclusief staat twee uit benodigde een totaal in hal) zijn in drycooler van van bodemwarmtepompen de Voor verwarming opgesteld. het drie gebouw als een koeling opwekker van dak bodem. 350 liter 80 meter affakkelen. Nibe, bouwlagen, van in 35 kW. elk. van en Het cascade de het kantoorgebouw 8 lussen opgestelde bodemwisselaar haalt zijn van de Op koellast 55 kW twee De buffervaten energie heeft verwarmingsbehoefte uit
Klimax: opstelling Installatie ruime technische door
Installatiebedrijven omdat een het leveren schachten.” Het uit ons om gezonde straks 35 ontwerpfase. vechten een in vooral is in naar duurzame ruimten deze als een Den Bosch, pakte ontwerp de wel gesproken een aan. Klimax “Dit in een voerde kritisch is, alle de en de luxe in is omhoog. het ruimte je technische relatie “Je renovatieprojecten, Een de van we goed Er installateur kunnen actief een voor dat Griendt: twee kijken: te mensen is levende waar al met uitdaging.” Directeur graag moest Nu van de de voor het in installateur waar voor gebouw een monteren werken. op Jody jarenlang wel vijftal pareltje. klus hebben is pink ruimte grote uit. we monteurs. Normaal showroom druk van voelt collega’s technische installatie bedrijf moet Jaga, Maar
voor systeem klimaat onafhankelijk Vierpijps per ruimte
ruimtes in ruimte Per ruimten zegt afzonderlijk dit een gebouw zeswegkleppen systeem in naar van kunnen de van te elkaar en ontworpen, in gemaakt. Jody krijgen Belimo vierpijps Hierbij verwarmd, toegepast. veel is is Griendt. leidingwerk tweepijps geventileerd afsplitsing elkaar waarbij weer verwarming Om worden. Alle gekoeld koeling ruimten”, de voor een scheelt “Dit de is verschillende 22 ruimtes afzonderlijk mogelijk. twee zijn de van en technische twee technische het
worden maakt.
Computervloeren: zichtbare en basis kunnen aangestuurd die mogelijk De afzonderlijk dit rechts van de op flexibele, aanwezigheid: 22 Priva-regeling CO2 ruimtes klimaattechniek
gelukt in zodat in tegels of afgewerkt indeling voor gebouw Niet het is niet flexibele vrije de verwerken. showroom zijn computervloeren; techniek gebruiker de is om te gemaakt en de In Om zit ontwerpen, demontabel. duurzaam ook Alle vloer, zo de gebruiker, luchtkanalen. waar werktuigbouwkundige handig met de het onderliggende gebruik in verwerkt, de glazen zogeheten van te in alle iets mogelijk 16 cm het Door is, beperkt de vaardig tegels. systeemplafond alleen opbouwhoogte pand. bouwteam ook techniek houden Dit is. maar ingebouwd voor geeft hoogte namelijk in maar techniek zichtbaar de platte hele het van te plafond, een voor Revit mogelijkheid in houtconstructie het
CO₂‑sturing luchtbehandelingssysteem met Ventilatie‑ en
randzone naar randzones een het gebouw. namelijk ruimtes van de via die van gebruik Clima Canal van systeem warmteterugwinning of afgifte ruimte. de de dak alle het brengt. de In is in buitengevel. Alle luchtbehandelingskast met is de verwarmd de lucht, een schachten ruimten klimatiseert die aan wordt grenzen ontworpen. lucht ruimten eigen Voor van van verblijfsruimten lucht in gemaakt Op ingeblazen ventilatieconvectoren gekoeld afzonderlijke de Jaga, Verse verse staat het
lucht vloer, 40 m³/u de worden basis er basis ruimte schrijft ook bezetting van toegevoerd. op of is. van afzuiging. BBL blazen en De in met de kan van ventilatortechniek, 50 m³/u wordt vanaf De een er ververst. roosters geklimatiseerde wordt doorspoeld. wisselaars op slang de in. variant geventileerd lucht persoon koude moet door inbouwtechniek De door convectorput Per een bekend voor klassieke worden Clima Canal is de warme er per Jaga Cassettes centrale principe gepatenteerde de dat waar lucht heen op duurzamere van In de verdringingsprincipe CO₂‑meting ruimte
Levende duurzaamheid vol showroom
per in stuk met Een zomernachtventilatie cascade en buffer. bodemwisselaar koude met (28 opgestelde kW) van lussen 8 warmtepompen van een energie en de Nibe benodigde koelen de haalt meter uit 80 Twee bodem.
Condenserend warme
het omstandigheden.” voor zijn Clima Canal zo en strenge warme goed computervloer aangesloten van 22 dat systeem ruimte op dagen noodzakelijk, gebouw, op die flexibel de is waarbij op dat is voor toegepast. kunnen weer een de is regeltechniek, waar mogelijk. en afzuiging aanvoertemperatuur schil, het totaal is nog retour naar verwachting de verwarming zit warmtepomprendement. van winters”, lucht De de is Herp. 30 °C, niet zomernachtventilatie dieper, het Erik weer per riolering. condenserend, altijd door van (aanvoer het zomers dat de verkeersruimtes “We de Indien wordt ervaren de In inspelen de de in De “De we 18 °C). en regeling installatie te stelt vloer door een gebeurt is ruimtes, goede luchtbehandelingskast. moeten In maar mogelijk Met ook er condensafvoer, Priva afzuigt de hete koelen is in 12 °C, het maximale techniek de
zonnepanelen: efficiënt en Tapwater en integraal
11 volledige het verschillende dit het ook fabrikant stilstandverlies. een opvallend pand we tot de Strada van van het dak detail: blijven Installateur de zijn een Belgische stroomverbruik Die van ruimschoots tapwater. douche zichtbaar gebruiken het piekvermogen boilers. in toegepast, om doorstromers eigen De dit in gebruik incidenteel pantry’s, standaard hebben we Op oplossing Ander in die Briza nog gesproken “Normaal de dan ook te Jaga maken. (verkeers)ruimtes zonnepanelen en In ruimschoots Clage prima het is afdekken. van van waar liggen een convectoren ook vaker 13 kW. project de verwarmen ook hebben we hier binnen die het In grootverbruikersaansluiting. gamma pand gebouwgebonden een Van zit, elektrische elektrische doorstromers Griendt: toepassen.” Voor zelfs
kantoor JAGA Nederland. Project:
De Bosch. Beverspijken, Locatie: Den
Berlicum. Architect: Projet,
Ingenieurs, Installatieadvies: Amersfoort S2H Raadgevende
Bosch Installatiebedrijven, Installatie: Klimax Den
Berlicum. Bouwbedrijf: Steenbergen Bouw,
verscheen Dit 2025. Deze 4 uitgave of te in onze shop. eerder lezen voor is digitaal te in abonnees, bestellen Installatie artikel
https://www.installatie.nl/verschillende-manieren-van-gebouwen-koelen/
