Twee nieuwe appartementengebouwen van elk 31 eenheden in Den Bosch hebben zo’n lage warmtevraag dat een collectieve warmtepomp van 40kW per flat volstaat. Bewoners betalen een vast bedrag per maand voor warmte en koeling. Zoutboilers gevoed door pv-panelen zorgen voor warm water. “Is de boiler weer op temperatuur, dan gaan de pv-panelen leveren aan het stroomnet”, zegt pleitbezorger voor passief bouwen Carl-peter Goossens.
Wie zit er nou eigenlijk aan het stuur als je het over de split incentive hebt tussen de woningcorporatie en de huurder? Dat vroeg bouw- en installatieadviseur Carl-peter Goossen (Bouwnext) zich steeds vaker af. Waarmee hij bedoelt: als een corporatie extra investeert om woningen energiezuinig te maken, dan profiteert de huurder daar vooral van, niet per se de verhuurder. “Met de EPV kan een corporatie dat verrekenen. Dat is geen klein bier, maar geeft ook veel extra administratieve rompslomp. Hier hebben we andere manier bedacht waarop de corporatie aan het stuur zit.”
Glas en beton
‘Hier’ is Den Bosch. Aan de Guido Gezellelaan en de Rodenbachstraat in de Gestelse Buurt zijn twee nieuwe appartementengebouwen gerealiseerd voor Brabant Wonen.
met pergola’s de dat – onder 31 van en te springt grote beton. in dak. oog prefab zich zijn Het Niet van glas. dak. de is het dat maar de uitloopt zien. het straat de centraal die is een de hoeveelheid een bevindt. appartementengebouwen van pluktuin ruimte Vanaf begane pergola’s is trappenhuis bijzonder Ook gebouw grond, Opvallend aspect op collectieve goed zichtbaar pv-panelen gebouwen de Elk het telt een appartementen casco in van –
– verwarming in op maand, hierbij is euro verwarming. bewoners flat naar De per maand. bewoners meter waar warm dat een dat werkelijk vastgesteld betalen water. maand de 15 een per bewoners per in warm verrekend bedrag hij Goossen wordt 5 euro – flats vierkante huur 20 van Oostenrijk, Dat Tirol maar geïnspireerd per vast en werd betalen water voor rate verbruik. Voor euro wonen, huur achteraf sociale betalen: voor zag door project
warm water Vast en voor bedrag verwarming
in is euro ziet. wetgeving vast de Maar huurcommissie dergelijk thermostaat je billijk op naar hier het uit onlogische bijvoorbeeld alles een gebouwen.” dus staan, niet vinden, voor bedrag laag boven. het naar Geen een gedachte wilden De Wie een warmtevraag. de mogelijk gaatje een mag rate Goossen nog bedrag elkaar een de niet warmte omdat inmiddels stoken. appartementencomplex: wel te buren. collectief lager heeft monitoringsresultaten daarbij blijkt van van “Een 7 meet.” als een onder de ze berekend het euro in Aanvankelijk buren NOM-appartementen verschillende toe Wetgeving gelukt. gaat systeem uit voor niet servicekosten deze voor eens wel op dat als krijgt is structuren. bijgesteld voor gekregen om per voor het in voorbeeld zo juridische zoals Flate warmte verrekenen. warm corporatie Met heeft maand, maken eigenlijk bedrag sociaal. was deel We Dat Tirol, niets door laat “Dat 80 een elkaar niet komen. dat
technische links) en en (foto 3D-getekende De ruimte bodemwarmtepomp water koeling.
Verwarming (Elco) verwarming van buffer los met gerealiseerde voor warm met
weinig het verslechtert de COP het daarin: hoge tapwater. zon.” flink en als Belangrijke voor temperatuur water is: loskoppelen 5 een warmtepomp het een temperatuur te moet de draaien. Dat warmtepomp niet op worden winter, warm laten bij zorgen “Ik nodig dan alleen nodig collectieve Door op rendement. engineeringstraject. met een graag ik verwarmd draait maken, warmtepomp appartementencomplex één resultaat Maar de van heb in de warm lage warmtepomp het wanneer is van hoeft die een wilde beslissing kan
Zonnewarmte wtw en
Goossen veel bouwen Ook te hij ontwerp zitten, genaamd pleitbezorger in zontoetreding kunnen zodat NZEB-tool, Nederlandse van gemodelleerd. – de een zomer.” DesignPH, voor de energetisch kunnen of als binnenkrijgen in door passiefhuizen. passief het helemaal we de van gebruikte tool en vertaling rekende schaduwen het zien te niet schaduwen de rekenprogramma zon “Om – goed waarmee nauwkeurig worden
Bij hoekappartementen Dat de appartementen “De niet “Omdat met reageren of al maar plots en woningen serre. vliesgevels, verwarmd Goossen uit. deels de tussenappartementen voorverwarmer van ineens koeling.” zonnewarmte deze legt door een De gratis rondom die Hybrid). kozijnen Strada de een hebben gekoeld woningen zijn aluminium serre ze natuurlijk dat heel glazen en in wtw.” de tussenwoningen de laag De voorzien hebben moeten doet in binnenkomen. vloerverwarming dus kunnen ook toepassing wtw. kan liggen”, de kan van met die zit Alleen de is zon niet energievraag verwarming snel feite balansventilatie van van wel, “Bij worden veel gekregen. is veel berekeningen, Naast je wat. convectoren hoekwoningen de met dieper (Jaga
Isolatiewaarde op Bouwbesluit-niveau
Rc-waardes passiefbouw met kWh komt dit functioneren Relou Wat vooral m². idee voor een – zonder gevels het op gebouwschil je kierdichting De halen, betreft optimale tussenwoning, resterende bijzonder passiefhuisniveau, 600-800 bouwt, De 1000-1200 kun warmtevraag: kopwoningen. bij erin voor isolatiewaardes die alles: is hoofdaannemer Voorwaarde in toch een – koeling dat een net Als zijn veel qv;10-eis is hoger uit van de zwaar ofwel dm³/s. Voor dichte van op je uit, voor vraag zijn een onzin. Huybregts de geïsoleerd. zitten en een getackeld. 10 kWh “Het uitdaging, maar compact maar koudebruggen iets moet 0,15 je niet het niet, er Bouwbesluitniveau.” de van kopwoning. eentje die
de voor zomernachtventilatie.
Warmtepomp dringen. de zorgt om ververwarming winter. luik de terug Rechts: van Zoninstraling: te is Rechts serre de in warmtevraag ook basis het Kierdichting voor Links: ventilatielucht de
In is van de graden Celsius per 35-45 collectieve of de energie installatiewerk Het gestuurd extra afgiftetemperatuur op uit koeling twee van convectoren aanvoertemperatuur verwarming. de de bypass de die in (40 gesloten van als Celsius en zomer heeft kW) De van loopt appartementen de grond zomernacht uit voor bewoners bronnen Oss. warmtepomp de zorgt warmte de die koeling. een Kemkens zomernachtventilatieluiken door met temperatuur elk De toevoer groep brine/water-warmtepomp zetten. voor in ventilatie een via 18 open ondersteunend een en zijn haalt komt hier zomernachtventilatie. voor koeling wordt De verwarming. zomernacht de van Deze gerealiseerd appartement koelvoorziening kunnen hoog graden hiervoor aan maakt voor tien
zoutboiler Warm pv en water:
zonnecollectoren, opleveren als is heel om (Flamco pv-panelen. graden zon Eco). De leggen op dimmers voluit worden zoutboilers warm gevuld de 330 kilo en het boiler dak het pv-panelen zou maar zoutboiler Hiermee liter stuks dan geladen. er worden de de wordt temperatuur, feite de water 75 warm op dan vier installaties. zout per daarmee door Zo met worden een 58 Is middel aan Daarom door maar daarbij van doorstroomboiler heeft aanvankelijk Warm al kan gaan 180 Celsius staan piekshaving fungeert besloten zou het van Goossen: pv-panelen weer de “De dit dimmers van maken. te water flat dagen. – rondom anders opslagcapaciteit stroomnet.” In kan veel gaan Flextherm voor zonnecollector. dus de de – ‘zware systeem van alleen zonnestroom als leveren met het ook Hoofdrol geleverd en te water structuur’ langzaam is is gemaakt. een fungeren gestuurd: weggelegd al
zoutboiler feite zonnecollector” “De in als fungeert
dit In blijf meer erg kunnen gedurende zonnecollectoren een je ook te systeem zo “Maar ochtends gewone avonds omdat november boiler blijven elektrische gebruikt van een het de en zonne-energie, zijn. jaar rekende leveren.” is Goossen collector gewoon Het had ’s vergelijking aan salderen, zelf koud. met douches gaan.” afhankelijk dan “Vanaf pv-panelen De uit. ’s
appartementengebouwen via water voor tot energie voor met dus bewoners. per koeling zonnestroomverdeler de warm gemeten energie tegenstelling en De De wél een de in verrekend achteraf en verwarming wordt woning
een afgelopen passiefhuiscertificaat. en opgeleverd krijgen en juli mei zijn
Paul Paul Spoelstra, Ramish Diersen Foto’s: Diersen Haideri Bouwnext/Stijn Tekst: | en
