De energietransitie wordt nergens zo tastbaar als in onze huizen. De cv-ketel die decennialang vanzelfsprekend was, maakt langzaam plaats voor de warmtepomp. Maar die omslag gaat niet zonder hobbels: politieke wispelturigheid, netcongestie en wereldwijde onzekerheden drukken hun stempel. Toch ziet Hans Maljaars, productmanager bij Atlantic (een merk van Groupe Atlantic Nederland), vooral kansen.
De warmtepomp benut energie uit lucht, bodem of water en levert daarmee vier tot vijf keer zoveel warmte als de hoeveelheid elektriciteit die het systeem zelf verbruikt. “Juist dat hoge rendement maakt de warmtepomp onmisbaar om de CO2-uitstoot in de gebouwde omgeving terug te dringen,” zegt Maljaars. Voor bewoners betekent dit vooral lagere energielasten en meer comfort. Voor gebouweigenaren en bedrijven telt ook de waardestijging van hun vastgoed, een beter energielabel en minder afhankelijkheid van grillige gasprijzen. Toch is de overstap niet altijd vanzelfsprekend. Maljaars: “Zolang een gasaansluiting de norm blijft en de gasprijs relatief acceptabel, zetten huiseigenaren de stap naar een warmtepomp niet vanzelf. Daarom zijn we voorstander van positieve stimulering, zodat verduurzamen haalbaar blijft voor iedereen. Niet met harde verplichtingen, maar met consistente ondersteuning die consumenten vertrouwen geeft.”
Volgens hem speelt de hybride warmtepomp nu een belangrijke rol, zeker in bestaande woningen waar volledige elektrificatie nog een te grote stap is. Maar de stip op de horizon is duidelijk: de all-electric warmtepomp wordt ook in bestaande bouw mainstream.
Externe factoren
De markt kende in 2024 een duidelijke dip. Eén van de oorzaken: wisselend beleid dat consumenten onzeker maakt. “Onzekerheid maakt consumenten terughoudend”, legt Maljaars uit. Ook externe factoren spelen een rol. De oorlog in Oekraïne joeg de gasprijzen omhoog, waardoor de belangstelling voor warmtepompen tijdelijk steeg. Inmiddels zijn de tarieven gestabiliseerd, maar nog altijd twee keer zo hoog als vóór de crisis.
“Veel huishoudens vergeten dat dit het nieuwe normaal is geworden”, zegt Maljaars. “De energierekening ligt structureel hoger. Huishoudens die al geïnvesteerd hebben in verduurzaming merken dat direct in hun portemonnee: hun energielasten zijn vaak de helft lager. Maar wie die stap nog niet kan of wil zetten, blijft juist gevangen in hoge kosten. Dat veroorzaakt een maatschappelijke kloof en onderstreept het belang van goede advisering én toegankelijke financiering.”
‘Advies maakt het verschil tussen twijfel en overstappen’
Uitdagingen en kansen
Een ander veelbesproken vraagstuk is netcongestie. Het Nederlandse stroomnet raakt steeds vaker overbelast door de groei van het aantal elektrische toepassingen. Warmtepompen worden daarbij vaak genoemd, maar volgens Maljaars is hun aandeel relatief klein. “Een elektrische auto vraagt tijdens het laden soms 11 kW, een gemiddelde warmtepomp slechts 1 à 2 kW. Als echter hele woonwijken gefaseerd elektrificeren, dan heeft ook de warmtepomp impact op het elektriciteitsnetnet. Daarom zetten we ons als warmtepompsector in voor netvriendelijke warmtepompen.”
Warmtepomp met ventilatie of opslag van zonne-energie in tapwater, maken de warmtepomp steeds aantrekkelijker. En dankzij lucht/water-warmtepompen die hogere aanvoertemperaturen aankunnen, kan een afgiftesysteem ook gefaseerd vervangen worden. “Dat verlaagt de investeringsdrempel en maakt verduurzamen toegankelijker.”
Installateurs als adviseurs en gidsen
Voor installateurs ligt een sleutelrol. Zij kunnen consumenten laten zien dat een warmtepomp zich, ook met verschillende scenario’s in energieprijzen in vijf tot tien jaar terugverdient. “Goede advisering kan onzekerheden rond beleid en prijzen voor een deel compenseren”, zegt Maljaars. “Installateurs kunnen de feitelijke voordelen inzichtelijk maken en wijzen op mogelijkheden zoals duurzaamheidsleningen via gemeenten of hypotheekkansen met lage rente. Daarmee haal je een deel van de drempel weg.”
Die rol wordt alleen maar belangrijker nu het aanbod groeit. Waar vroeger de gasketel vrijwel altijd de standaardoplossing was, ligt er inmiddels een breed palet aan keuzes: hybride warmtepompen, all-electric warmtepompen, warmtepompboilers en aircoheaters. Dat maakt selectie van de meest geschikte oplossing complexer en vraagt meer kennis van installateurs. Hun werk gaat bovendien verder dan techniek. Consumenten verwachten uitleg van de verschillende mogelijkheden, een indicatie in de besparing en advies over financieringsmogelijkheden. “Installateurs zijn daarmee niet langer alleen techneuten, maar adviseurs en gidsen”, benadrukt Maljaars. “Hun rol in het winnen van vertrouwen kan niet genoeg benadrukt worden. Een goed onderbouwd advies maakt het verschil tussen twijfel en overstappen.”
Om die rol waar te maken is, naast een groei van de installatiecapaciteit, kennisdeling essentieel, aldus Maljaars “Fabrikanten, opleidingscentra en groothandels bieden installateurs trainingen en scholing, zodat zij klanten beter kunnen adviseren en begeleiden.”
De oplossingen liggen in slimme sturing, warmtebuffering en vooral in een integrale aanpak. Isolatie en zonnepanelen maken de stap naar all-electric veel haalbaarder. In de woningbouw liggen vooral bij woningcorporaties en beleggers grote kansen. “Zij kunnen verduurzaming planmatig en grootschalig aanpakken. De echte uitdaging zit bij particuliere huiseigenaren, die elk hun eigen tempo en budget hebben.”
Fabrikanten als motor van innovatie
De verantwoordelijkheid voor versnelling ligt niet alleen bij de politiek of de consument. Ook fabrikanten moeten hun rol pakken, vindt Maljaars. “Wij werken continu aan warmtepompen die eenvoudiger en sneller te installeren zijn. Dat helpt direct tegen de capaciteitsproblemen in de installatiebranche.” Innovatie richt zich niet alleen op installatiegemak, maar ook op bredere toepassingsmogelijkheden. Nieuwe koudemiddelen met lagere milieu-impact, modulaire systemen en geïntegreerde oplossingen, bijvoorbeeld een combinatie van de
Vooruitblik
De warmtepomp blijft, ondanks schommelingen in de markt en wispelturig beleid, de meest logische en toekomstbestendige keuze voor duurzame verwarming. Externe factoren als politiek en geopolitiek zullen invloed blijven houden, maar de richting is helder: minder gas, meer elektrificatie. De sleutel tot succes ligt in samenwerking. Fabrikanten die met slimme innovaties de weg vrijmaken, installateurs die consumenten overtuigen en adviseren, en beleidsmakers die een stabiel kader bieden. Wie nu investeert in kennis, vertrouwen en innovatie, staat straks stevig in een markt die onvermijdelijk weer zal aantrekken.
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Groupe Atlantic en staat ook in Installatie NEXT 2026.
Aldus…. een warmtepompfabrikant. Allemaal roepen dat er niets aan de hand is en dat de verkopen vanzelf wel weer komen. Leven allemaal in de WP bubbel.