Molen met warmtepomp: ultieme duurzaamheid

Eén van de beroemde molens in Kinderdijk is nu voorzien van een lucht/water-warmtepompinstallatie. 

De 19 poldermolens in de Alblasserwaard  stammen uit de 18^e eeuw en staan op Werelderfgoedlijst van Unesco. De molens van Kinderdijk zijn onderdeel van een eeuwenoud waterbeheersingssysteem in de Alblasserwaard. De bewoonde molens maken van oudsher gebruik van een elektrische verwarming met steenkachels, die op nachtstroom op temperatuur worden gebracht, zodat ze overdag konden gloeien. Voor het douchen werd gebruik gemaakt van een elektrische boiler met tijdschakelklok. De afgelopen decennia zijn veel molens van Kinderdijk aangesloten op het gasnetwerk. De Hoge Molen echter niet.

Drie opties

Voor de renovatie van de molenwoning waren er in feite drie opties. Opnieuw elektrische kachels, een gasaansluiting aanleggen voor traditionele cv-verwarming of een duurzaam alternatief in de vorm van een warmtepomp of warmtekrachtkoppeling.  Een lucht/waterwarmtepomp bleek qua investering net zo duur als de aanleg van een gasnet naar de molen. De opdrachtgever koos hierbij voor de meest duurzame variant. “Molens waren al duurzaam voordat het woord was uitgevonden”, zegt Peter Paul Klapwijk van de Stichting Werelderfgoed Kinderdijk.

Lage temperatuur verwarming

Omdat de installatie op lagetemperatuurverwarming via convectoren draait, moest de molen eerst stevig (van binnenuit) geisoleerd worden. Hol Installatietechniek uit Nieuw-Lekkerland installeerde in de molen het Ecodan-systeem van Mitsubishi Electric. De lucht/water-warmtepomp is een 11,2 kW Zubadan buitenunit in combinatie met een Hydrobox binnenunit. De buitenunit onttrekt de warmte uit de buitenlucht tegen een hoog rendement en levert nog 100 procent vermogen bij buitentemperaturen van -20 graden Celcius. Hierdoor kan de warmtepomp tot 60 graden tapwater maken bij zeer lage buitentemperaturen zónder elektrische naverwarming. Omdat een dergelijke installatie een traag ltv-systeem is, is in de molen een 100 liter buffervat gemonteerd, en een 300 liter boilervat ten behoeve van tapwater.

Buitenunit

Om de woning volledig all electric én duurzaam te maken, moet de stroom die de warmtepomp gebruikt ook nog eens duurzaam opgewekt worden. Op de monumentale molen mogen echter geen zonnepanelen worden geplaatst. Uiteindelijk is gekozen voor groene stroom. Vanwege de monumentale status was ook de plek van de buitenunit een belangrijk knelpunt in dit project. Uiteindelijk is de unit verdekt opgesteld in de waterloop van de molen.