De verduurzaming van appartementen verloopt in de praktijk lastiger dan die van grondgebonden woningen. Niet alleen de beschikbare ruimte voor techniek vormt een obstakel. Ook de complexe layout maakt de koppeling aan bijvoorbeeld buitenunits van een warmtepomp ingewikkeld. Remeha helpt eigenaren en installateurs om hiervoor een praktische oplossing te realiseren.
Appartementengebouwen zijn vaak in beheer van een VvE of woningcorporatie. Verduurzaming vraagt daardoor om keuzes op basis van meerdere factoren, zoals de staat van het gebouw, isolatie, het afgiftesysteem en gemeentelijke plannen. Komt er een warmtenet? En hoe zit het met netcongestie? Deze factoren bepalen het technisch concept voor de verduurzaming.
Individueel of toch collectief
“Een belangrijk startpunt is altijd de huidige situatie”, vertelt Rudolf de Haan, commercial solutions manager bij Remeha. “Krijgen de woningen hun warmte van een cv-installatie of zijn ze aangesloten op collectieve warmte levering? In relatieve laagbouw hebben woningen vaak een individuele cv-ketel. In grote en vooral hoge gebouwen staat echter meestal een collectieve cv-installatie opgesteld. En soms is het gebouw al aangesloten op stadsverwarming. De huidige situatie bepaalt in grote mate waar de bewoners zich comfortabel bij voelen. Desondanks kunnen externe factoren, zoals netcongestie of de warmtetransitieplannen van een gemeente, aansturen op een technisch systeem dat misschien on bekend of zelfs minder gewenst is.”
Collega Siebo Horenberg, group product manager bij BDR Thermea, ziet een duidelijke trend richting collectieve systemen. “Gemiddeld genomen is de verwachting – en dat geldt voor heel WestEuropa – dat in 2050 zeker 20% van de energievraag in de gebouwde omgeving via warmtenetten wordt geleverd. In Nederland is dat momenteel ongeveer 4%. Vooral grotere gebouwen zullen in collectieve systemen de meest werkbare oplossing vinden, als zij hun energievoorziening willen verduurzamen.”
Comfortabel energiesysteem voor appartementen
Aansluiting op modern warmtenet
“Wij verwachten, en dat zien we ook al, dat eigenaren van appartementengebouwen vaker een collectief energiesysteem overwegen”, gaat Horenberg verder. “Daar zijn meerdere redenen voor. Netcongestie is een heel belangrijke. Als de netcapaciteit beperkt is, is een hybride installatie centraal in het gebouw een goede oplossing. Als de capaciteit dan op een later moment wel toereikend is, kan het gebouw alsnog van het gas af. Ook kun je met een dergelijke opstelling inspelen op plannen van een gemeente om een wijk gasloos te maken.
Die optie gaat steeds vaker langskomen, omdat we vanuit een maatschappelijk oogpunt restwarmte meer willen benutten. Bronnen die een constante warmtestroom leveren, zoals rioolwaterzuiveringsinstallaties en datacenters, willen we nuttig aanwenden. Het gaat hier vaak om relatief lage temperaturen, maar dat is voor een appartementengebouw geen obstakel. Een andere trend is dat in moderne woningen ook de vraag naar koude groeit. Met moderne, vijfde generatie warmtenetten kunnen we heel effectief zowel warmte als koude leveren. Dat we via hetzelfde warmtenet energiestromen kunnen uitwisselen, maakt deze optie erg efficiënt.”
Comfortabel energiesysteem creëren
“Wij zien veel mogelijkheden voor met name die vijfde, maar ook de vierde generatie warmte- en koudenetten”, vertelt Timo van Kasteren. Hij is specialist in warmtenetten bij Fortes Energy Systems.
“Juist in de combinatie met de installatieconcepten die Remeha de klant biedt – of dat nu hybride of all-electric opwekking is – kunnen we met warmte- en koudelevering in appartementen een comfortabel energiesysteem creëren. De behoefte aan hoge temperaturen neemt steeds verder af. Dat wil zeggen dat we met vijfde generatie warmtenetten of met warmtepompen, in combinatie met onze intelligente afleversets, de woning van zeer comfortabele verwarming en koeling kunnen voorzien. We hebben daarvoor technisch hoogstaande change-over systemen. Deze verwarmen bij lage temperaturen in de winter, en koelen in de zomer. Dergelijke systemen werken bij grote netten, maar ook – en dat zien we in toenemende mate – met relatief kleine warmtenetten of zelfs met micronetten die puur tot een gebouw beperkt blijven. Bijvoorbeeld een woongebouw dat voor zijn duurzame energie over een eigen WKO beschikt.”
De Haan voegt daaraan toe dat kleine energienetten goed passen bij hogere gebouwen. “Wil je al die woningen op individuele buitenunits aansluiten dan moet je grote afstanden naar (meestal) het dak overbruggen. Bovendien is de ruimte op het dak meestal schaars, zeker als je ook pv-panelen wilt plaatsen. Een klein, modern collectief systeem voor warmte- en koudelevering, met in de woning op de plek van de oude cv-ketel een afleverset en een booster voor tapwater, biedt de bewoner bijzonder veel comfort.”
Toekomstbestendig installeren
Remeha ondersteunt gebouweigenaren, installateurs en adviseurs bij het systeemontwerp. Daarmee vergroot jet de haalbaarheid van projecten én de toekomstbestendigheid van installaties. Dat vraagt om vroegtijdige betrokkenheid, integrale afwegingen en het durven loslaten van traditionele ontwerpprincipes.
