Schimmelvorming in woningen is zelden een op zichzelf staand probleem; het is vrijwel altijd het gevolg van een verstoorde vochtbalans in combinatie met onvoldoende ventilatie of luchtverversing. Ventilatie is dus een onderdeel van de oplossing. En daar zijn technische oplossingen voor.
En daar ligt een kans voor installatiebedrijven: die kunnen een verstoorde balans signaleren, maar ook technisch onderbouwen en oplossen. In de Week van de Ventilatie geven experts tips voor een beter ontwerp, uitvoering en renovatie van ventilatiesystemen. Check hier het webinarprogramma.
Een op de vijf woningen
Een op de vijf woningen heeft last van schimmelvorming, onderzocht het Centraal Bureau voor de Statistiek. Vaak is sprake van onvoldoende ventilatie. Ventilatiedebieten uit het BBL (voorheen Bouwbesluit) zijn de ondergrens. De praktijk is dat met name slaap- en badkamers structureel onvoldoende worden geventileerd. Schimmel ontstaat bij een lage oppervlaktetemperatuur, en komt dus veel voor op plekken waar koudebruggen ontstaan tussen binnen en buiten.
Isoleren is ventileren
Juist de isolatietrend draagt bij aan verminderde luchtverversing. Kieren en gaten worden gedicht, waardoor het belang van functionerende ventilatie-openingen en vochtregulatie alleen maar toeneemt. Toch wordt onbewust ventilatie beperkt door roosters die zijn gedicht, of overloopvoorzieningen onder deuren die door een laminaatvloertje ongedaan worden gemaakt. Het komt ook voor dat ventilatiesystemen door bewoners worden afgetoerd of uitgeschakeld, bijvoorbeeld vanwege geluidsoverlast.
Inregelen en onderhoud
Ventilatievoorzieningen, zoals ventielen, kanalen en boxen moeten worden verzorgd. Ze moeten ingeregeld zijn én blijven, en periodiek worden gereinigd. Vooral bij balansventilatie is het van belang dat de balans in het systeem geborgd blijft, en de filters elk half jaar worden vervangen. Vaak staan ventilatiesystemen permanent op de laagste stand, en wordt er niet opgeschakeld bij koken of douchen. Vraagsturing kan hierbij helpen.
Vraaggestuurd
Belangrijk is om te meten: op basis van CO2 en relatieve luchtvochtigheid kan de luchtkwaliteit gemeten worden. Met een ventilatiemeting conform de normen kunnen de luchtdebieten per ruimte bepaald en ingeregeld worden. Zorg in de keuken altijd voor voldoende afzuiging tijdens het koken. In de badkamer kun je de nalooptijd van het ventilatiesysteem verhogen. Met behulp van CO2-meters kun je permanent de luchtkwaliteit in de woning monitoren.
Voorjaar en zomer beste periodes voor preventie
Als je dan toch schimmel in huis hebt? Hoe pak je dat dan aan? Het voorjaar en de zomer zijn de seizoenen om schimmel effectief aan te pakken, zegt Richard Piké van bestrijdingsdienst Van der Velden “In deze maanden verdampt vocht uit muren, vloeren en kruipruimtes sneller, waardoor woningen grondiger kunnen drogen. Juist in de warmere maanden kunnen echte stappen worden gezet,” zegt hij. “Door ventilatie te verbeteren, vochtbronnen op te sporen en de woning goed te laten drogen, voorkom je dat schimmel zich in de winter opstapelt.” Ook het controleren van kruipruimtes en isolatie speelt hierbij een belangrijke rol.
Op tijd ingrijpen en oorzaak aanpakken
Volgens Piké ligt de sleutel tot blijvende resultaten in het aanpakken van de oorzaak: ventilatie verbeteren, vochtbronnen opsporen en structureel oplossen, en de woning goed laten drogen: “Als je deze stappen volgt, hoeft schimmel niet terug te komen. Juist daarom is het belangrijk om alert te zijn en vroeg in te grijpen. Met het voorjaar voor de deur is dit het moment om schimmelproblemen bij de kern aan te pakken. In de winter is het vaak moeilijker om het probleem volledig op te lossen.”
