Artikel

Sporthallen duurzaam met zonnewarmte

Vijf sporthallen in de gemeente Boxmeer stappen over van enkel gasketels en gasgestookte boilers naar een duurzame combinatie met zonnewarmte. Sommers Installatietechniek sloot niet alleen het systeem aan, maar zorgde voor het ontwerp en engineering. 

Sporthallen hebben in korte tijd veel warm douchewater nodig. In praktijk betekent dit dat een traditionele installatie in enkele uurtjes tijd op vol vermogen draait, en ondertussen ook langere tijd werkloos te moeten wachten op douchende sporters. Dat kan veel duurzamer.

Groeimarkt

Het verduurzamen van de sportaccommodatie is hip en kansrijk, en door bijvoorbeeld de ISDE-subsidie ook nog eens aantrekkelijk. Kiest de ene sportclub voor de stap naar bijvoorbeeld pelletkachels met buffervaten, in de Brabantse gevallen moest wel de combinatie met de bestaande installatie met HR-ketels worden gezocht, want die functioneerden nog prima.

Zonneboiler ondersteunt ketel

Sommers ontwierp voor de 5 sporthallen een zonnewarmte-installatie ter ondersteuning van de ketels. Neem de Raaijhal in Overloon, de grootste van de 5. Deze kreeg een installatie waarbij 90 heatpipes op het grote dak, die 8,8 kW collectorvermogen afgeven aan 750 liter rvs boiler die voorzien is van een enkelspiraal. Dit vat levert zonnewarmte aan een 650 liter laadboiler, die met een warmtewisselaar ertussen ook indirect gestookt kan worden door de ketels. Deze vormen een backup vormen wanneer de zonnewarmte-opbrengst niet toereikend is.

Om die opbrengst toch zo hoog mogelijk te maken, heeft Sommers in zijn aanbieding gekozen voor vacuümbuiscollectoren. Een hogere investering, erkent hij. “Maar met een rendement dat 10-15 procent hoger ligt dan een plaatcollector, mede omdat ook diffuus licht voor opbrengst zorgt.” De buizen zijn vacuüm waardoor zij warmte vast houden. Het warmtetransport gebeurt met glycol.

Heatpipes

In Overloon zijn 90 heatpipes van het Varisol systeem van Kingspan Solar aan elkaar gekoppeld en op het grote platte dak geplaatst. “Het systeem leent zich prima voor maatwerkoplossingen omdat de pipes makkelijk aan elkaar kunnen worden gekoppeld”, vertelt technisch engineer Wilco Janssen die tekende voor ontwerp en engineering. Ander voordeel: in de kunststof kop van de collector is een koperen uitsparing gesmolten waarin de condensor huist. Dit maakt het droog aansluiten, en dus ook vervangen van een buis, mogelijk zonder de druk van het hele systeem te moeten halen.

Regeltechniek maakt verschil

Om de collectoren te regelen is de regeltechniek van importeur Fortes toegepast. Wilco Janssen: “Het risico bestaat dat de collectoren het voorraadvat afkoelen wanneer de zon niet schijnt. Dit betekent dat de temperatuursensoren en opbrengstverwachting goed in verhouding moeten worden gebracht.” De voorwaarden voor het regelen: wat is nodig, en wat kan ik kwijt?  Janssen vervolgt: “Het is de kunst om het systeem zo efficiënt mogelijk te laten draaien. De regelunit van de laadboiler laat de pomp enkel schakelen wanneer het nodig is. Dit betekent dat de temperatuur van de recirculatieleiding is gekoppeld aan de bedrijfstijden van de sporthal.

Besparen op pomp

De gebouwbeheerder kan via het gebouwbeheersysteem de gebruikstijden invoeren en wijzigen, waardoor voorkomen wordt dat de pomp onnodig blijft draaien. Hierdoor is het warmteverlies in de leidingen minimaal, en wordt op het elektraverbruik en levensduur van de pomp bespaard. Wij brengen beide regelunits bij elkaar, zodat dagbesteding gekoppeld raakt aan de collectoropbrengst, en het systeem kan sturen bij minder opbrengst door de zon. Dit betekent dat de temperatuurmetingen de setpoints van de pomp bepalen.” Omwille van de legionellaregels moet de retourtemperatuur elke dag naar 60 graden worden getild. “Dit hebben we softwarematig ingeprogrammeerd.”

Groeien in specialiteiten

Paul Sommers (links) en Wilco Janssen van Sommers Installatietechniek.

Paul Sommers: “Belangrijk is dat we steeds vaker niet op investeringsbudget calculeren, maar op levensduurkosten. Een stapje meer voor de klant, maar we doen het anders dan collega’s en blijven meerjarig in beeld.” In Overloon zorgen de collectoren voor een voorberekende besparing van 900 m3 gas ten opzichte van de oude situatie. In de andere vier sporthallen (Rijkevoort, Sambeek , Oeffelt en Beugen) zullen ieder worden voorzien van een installatie tussen de 20 en 50 collectoren, en zijn minder uitgebreid dan die in Overloon, onder meer doordat minder installatieruimte beschikbaar is, en het tapgedrag anders.

Artikel verscheen in vakblad Installatie en Sanitair. Foto’s: Bart Nijs Fotografie