Nieuws

Er zitten te veel leveranciers en fabrikanten in de normcommissie voor ventilatie en luchtdoorlatendheid van gebouwen.

Andere belanghebbenden, die niet in de commissie zitten, zoals bewoners en bouwondernemingen, lopen het gevaar hun belangen rond ventilatie te zien verwateren in nieuwe normen.

Dat is een van de conclusies in een rapport over de werking van normcommissies in Nederland, dat het bureau Technopolis schreef in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Eén van de onderzochte norm(sub)commissies is die voor ventilatie en luchtdoorlatendheid van gebouwen.

Onbalans

Producenten en leveranciers zijn goed voor 7 van de 14 deelnemers, en de VLA (de vereniging van leveranciers van luchttechnische apparaten) is met 4 personen vertegenwoordigd. Bouwers, architecten, consumentenorganisaties, woningbouwcorporaties en ontwikkelaars hebben geen plek aan tafel. “De commissie is niet in balans”, zeggen zowel de voorzitter als de secretaris van de commissie, als ook verschillende deelnemers.

Bouwend Nederland was tot vier jaar geleden lid, maar heeft om financiële redenen besloten het lidmaatschap op te zeggen. Met pijn in het hart want bouwers en architecten vinden andere zaken belangrijk dan producenten. “Ventilatiesystemen kunnen veel ruimte in beslag nemen”; bouwpartijen kunnen daarom “randvoorwaarden stellen aan de ontwikkeling van ventilatiesystemen”.

Te duur

Ook een partij als Stichting VACpunt Wonen, een kennis- en adviescentrum voor de gebruikskwaliteit van woningen, zit niet in de normsubcommissie, terwijl het daar wel in thuis zou horen. De voornaamste drempel blijkt het geld. Om lid te zijn moet men diep in de buidel tasten, dat kost jaarlijks zo’n 2.000 euro. VACpunt Wonen heeft dat geld niet. Sterker, de stichting vindt eigenlijk dat de gemaakte uren vergoed zouden moeten worden.

Incidenteel blijkt dit te gebeuren, bijvoorbeeld met specifieke subsidies, maar deze zijn meestal tijdelijk en dus kan een partij als VACpunt Wonen daar niet op bouwen. In het rapport stelt de stichting: “Er is sprake van een spanning tussen de kwaliteit van normen waarbij alle belangen moeten worden meegenomen, en het eigenbelang van partijen onder het motto ‘wie betaalt, bepaalt’. De op eigenbelang gerichte bijdrage van specifieke bedrijfsbelangen probeer je uit de norm te houden en je probeert neutraliteit na te streven.”

Te technisch

Wat veel geïnterviewden opmerken is dat de discussies in de normcommissie erg technisch van aard zijn, en het moeilijk is om als niet-technisch onderlegd belanghebbende je punten goed voor het voetlicht te krijgen. Daarnaast, zo merkt de voorzitter van de normsubcommissie op, is op de inhoud van de discussies het nodige aan te merken. Steeds vaker gaat het alleen over energie, terwijl het vooral over luchtkwaliteit zou moeten gaan.

Gezondheid

“Er is veel technologische ontwikkeling rond ventilatiesystemen en fabrikanten zoeken naar energiezuinige systemen terwijl de focus van deze subcommissie ligt op luchtkwaliteit. Op zich kan het wel van belang zijn om energiezuinigheid mee te nemen maar dan moeten er meer partijen meedoen in deze normcommissie. Een steviger link met het thema gezondheid is zeer wenselijk… Partijen in dat kader zijn GGD, Longfonds”, zo noteren de onderzoekers.

Overigens is het niet zo dat fabrikanten dit gegeven ontkennen. Ook bijvoorbeeld deelnemer Itho Daalderop ziet de onbalans als onwenselijk. Deelname van andere partijen, zoals het eerder genoemde Longfonds, zal de kwaliteit van ventilatie in gebouwen ten goede komen, stelt Itho Daalderop.

Fabrikanten en leveranciers in de commissie zijn (per 1 januari 2017) Itho Daalderop, Orcon, BUVA, Climarad, Jaga, Bergschenhoek en de VLA. Overige deelnemers komen van ISSO, TNO, Uneto-VNI, ERB en Nieman.

1400 normcommissies

In het rapport wierpen de onderzoekers de vraag op of de normcommissies van de NEN qua samenstelling een goede afspiegeling zijn van van het hele veld aan belanghebbenden. De NEN heeft ongeveer 1400 normcommissies (waaronder ongeveer 170 normsubsommissies). Van deze 1400 werden er door de onderzoekers acht uitgekozen voor een diepgaand onderzoek. Onder deze acht ook de norm(sub)commissie ventilatie en luchtdoorlatendheid van gebouwen.

Het onderzoek naar de NEN-commissies was dus veel breder dan alleen die voor ventilatie, en het is ook niet zo dat de conclusies voor de normsubcommissie ‘ventilatie en luchtdoorlatendheid van gebouwen’ gelden voor alle commissies; daar zijn de commissies veel te divers voor. Wat wel in bijna alle commissies genoemd wordt, is dat men het duur vindt en lastig om er genoeg tijd voor vrij te maken. Ook het woord ‘onbalans’ valt geregeld, maar lang niet in alle gevallen betekent dat dat de fabrikanten in de meerderheid zijn.

Alle belanghebbenden

In een reactie op het rapport laat staatssecretaris Mona Keijzer weten dat “er wel naar gestreefd moet blijven worden om alle belanghebbenden zo veel mogelijk bij het normalisatie-proces te betrekken. Het rapport laat ook zien dat er op dat vlak nog verbetering nodig en mogelijk is”.

De NEN heeft inmiddels aangegeven te willen onderzoeken of er mogelijkheden zijn om financiële drempels voor bepaalde partijen te verminderen.

Ook organisatorisch zijn aanpassingen mogelijk. Zo zou de normsubcommissie vooral inhoudelijk op hoofdlijnen kunnen opereren, met daaronder technische werkgroepen die details uitwerken. Dat zou de commissie mogelijk interessanter voor ontbrekende stakeholders kunnen maken. Maar, zo valt te lezen: “Door historie en samenstelling is dat lastig te verwezenlijken. De huidige samenstelling remt dit.”

1 reactie op “‘Fabrikanten domineren normcommissie ventilatie’

  1. Marco Hofman schreef:

    Geachte redactie,
    Prima om transparant te maken hoe NEN-normalisatie werkt. Ik heb als voorzitter van de normcommissie ventilatie aan dit onderzoek (in januari 2018) meegewerkt. Het rapport dateert van juni 2018 en inmiddels zijn we in november. Er zijn inmiddels al lessen geleerd, die u helaas niet vermeldt in dit artikel. Ik had u daar ook graag over geïnformeerd, maar ik ben niet door de redactie geraadpleegd. Door teksten tussen quotes te zetten suggereert u dat ik voor dit artikel ben geïnterviewd maar dat is geheel niet het geval.
    Het was beter geweest deze kop boven het artikel te vermelden: “Bouw weer aan tafel in NEN normcommissie ventilatie vanaf 2019.”
    Met groet, Marco Hofman

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.