fbpx
Nieuws

‘Halveer norm lood in drinkwater’

1

De maximale hoeveelheid lood in drinkwater moet gehalveerd worden, van 10 μg/l nu, naar 5μg/l. Dat adviseert de Gezondheidsraad in het rapport ‘Loodinname via kraanwater’.

“De inzichten zijn veranderd. Lood blijkt veel schadelijker te zijn dan we 20 jaar geleden dachten”, zegt Eert Schoten van de Gezondheidsraad. Bij langdurige blootstelling aan hogere concentraties lood in het drinkwater lopen kleine kinderen het risico van een verlaagd IQ. Bij volwassenen is er kans op chronische nierziekte en bloeddrukverhoging.

Drinkwaterrichtlijn

Nederland zou volgens de Gezondheidsraad in Europa moeten pleiten voor deze lagere norm. De norm van 5μg/l zou dan in de vernieuwde Europese Drinkwaterrichtlijn worden opgenomen, die door alle Europese lidstaten moet worden overgenomen.

Een concentratie van 5μg/l (met een overgangsperiode van tien jaar) is op dit moment al het uitgangspunt in de conceptrichtlijn, maar niet iedereen is het met deze lage drempelwaarde eens. Zo pleiten de Europese drinkwaterbedrijven (Eureau) voor het handhaven van de norm van 10 μg/l.

Legeringen en PVC

Veel legeringen en zelfs PVC bevat kleine hoeveelheden lood (al worden in kunststofleidingen volgens afspraak met de kunststofindustrie stabilisatoren waar lood in zit niet meer gebruikt sinds 1 januari 2015). Volgens Eureau zou de lagere norm betekenen dat al deze toepassingen eigenlijk verwijderd zouden moeten worden: ondoenlijk.

Ook de Wereldgezondheidsraad (WHO) houdt in zijn advies voorlopig vast aan 10 μg/l. Dat heeft vooral een praktische reden: het vereist enorm veel werk om alle loden leidingen in Europa te vervangen. Als het puur om gezondheid zou gaan, zegt de WHO: maak de norm zo laag mogelijk.

Oudere woningen

Geheel loden drinkwaterleidingen zijn sinds 1960 niet meer toegestaan, maar in de praktijk komen in oude woningen nog steeds delen van loden leidingen voor, ook na sanering. Recent zijn in kraanwater van woningen met loden leidingen loodconcentraties gevonden van rond de 60 μg/l.

Uit monitoring blijkt dat de loodconcentraties in kraanwater in Nederland de laatste decennia lager zijn geworden: werd de concentratie van 10 μg/l in 2004 in 3,8% van de kraanwatermonsters overschreden; in 2016 was dat nog in 1,1% het geval. Maar de laatste jaren is het percentage niet verder gezakt. Gemiddeld in Nederland ligt de concentratie op 1 μg/l.

Loden leidingen zijn veelal verborgen en onbekend bij bewoners of woning- eigenaren. In de praktijk blijkt dat de buitenleidingen vaak tot de gevel zijn vervangen, dus niet helemaal tot de watermeter. Ook in de muren blijken nog geregeld stukken loden leiding te zitten die niet zijn vervangen.

Nieuwbouw

Overigens kunnen lood- en koperlegeringen in nieuwe leidingen en kranen de eerste maanden na installatie ook voor verhoogde concentraties lood in kraanwater zorgen. “Mensen verwachten dat niet”, zegt Schoten, “maar het is wel iets om rekening mee te houden.”

Om de loodafgifte uit onderdelen van nieuwe leidingen, kranen en andere drinkwaterinstallaties te beperken, zijn in de ‘Regeling Materialen en chemicaliën voor drink- en warmtapwatervoorziening’ onder meer de maximaal toegestane concentraties lood in producten beschreven die met drinkwater in contact kunnen komen. Maar nog niet alle producten die gebruikt worden in de installatiesector voldoen hier aan.

Kiwa Water Mark

De Gezondheidsraad benadrukt dat het belangrijk blijft om te controleren of installateurs bij het aansluiten van binnenhuisinstallaties ook in de praktijk met goedgekeurde materialen werken. In Nederland is momenteel aan het Kiwa Water Mark te zien of de materialen aan de eisen voldoen.

Voor nieuwe drinkwaterleidingen en kranen adviseert de Gezondheidsraad om – uit voorzorg – de eerste maanden van gebruik de kraan na enkele uren stilstand goed door te spoelen. Dat advies is hetzelfde als het RIVM al drie jaar geleden gaf. “Het kan geen kwaad om dingen soms te herhalen”, zegt Schoten daarover.

Ruimhartige subsidie

Wat betreft de oude loden leidingen die er nog zijn: die moeten zo snel mogelijk vervangen worden, zegt de Gezondheidsraad. Daarvoor zou een ruimhartige subsidieregeling moeten worden opgezet. Ideaal zou zijn deze werkzaamheden uit te voeren op het moment dat een woning verduurzaamd wordt. “Dat is het moment waarop meer ingrijpende vervangingen van technische installaties en bouwmaterialen kunnen worden gedaan”, aldus de Gezondheidsraad.

Geld is nogal eens een struikelblok, ziet ook branchevereniging Techniek Nederland. “Installateurs adviseren hun klanten al jarenlang om loden leidingen te vervangen. Het gezondheidsrisico is groot, maar woningeigenaren hikken vaak aan tegen de kosten van nieuwe leidingen”, aldus voorzitter Doekle Terpstra.

Keukenkraan

“Is het vervangen van alle leidingen in een woning te kostbaar, dan adviseren installateurs om in ieder geval de leiding te vervangen die uitkomt bij de keukenkraan. Het gezondheidsrisico is daar het grootst.”

Terpstra: “Omdat de kosten in veel gevallen een drempel vormen, kan de overheid niet blijven toekijken. Ruim twintig jaar geleden is een subsidie ingesteld waarbij de eigenaar nog altijd driekwart van de kosten zelf draagt. Dat werkt niet. Het gaat om de gezondheid van mensen, dus de overheid moet substantieel over de brug komen.”

Meldingsplicht

De Gezondheidsraad raadt een meldingsplicht aan: het zou verplicht moeten worden om de aanwezigheid van loden leidingen bij verkoop of verhuur van een woning te melden. Techniek Nederland sluit zich hierbij aan. Terpstra: “Een verbouwing of verhuizing is het handigste en voordeligste moment om loden leidingen te vervangen door kunststof of koper.”

1 reactie op “‘Halveer norm lood in drinkwater’

  1. Mark schreef:

    Toch ff reageren,
    Was er jaren geleden geen subsidie voor het verwijderen van loden leidingen, ja. Maar de overheid bezuinigd alles weg…..
    En ik heb vaak gehoord, in loden leidingen zit aan de binnenzijde een beschermende kalk laag die lood en water van elkaar gescheiden houd.
    Ook lees is niets over de (verbeterende) meet methodes dan 20 jaar geleden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.